Başkasının arkasından konuşmak, halk arasında dedikodu ve dinimizce gıybet olarak geçer.
 Gıybet bir kimsenin gıyabında hoşlanmayacağı bir şeyi söylemek veyahut davranışlardır.
 Gıybet kötü huylar (Ahlak-ı seyyie ) dan olup çirkin bir iştir.
 Bir kimsenin gıyabında gerek onun şahsıyla ilgili maddi, manevi, bedeni, dünyavi, ruhi, ahlakı ve dini kusurlarından söz edilmesi, gerekse onun çocukları, eşi, anası, babası ve diğer yakınlarının kusurlarının anlatılması gıybet sayılmıştır.
 Ayrıca gıybetin sözle olduğu gibi yazı, ima, işaret ve taklit gibi davranışlarla da olabileceği belirtilmiştir.
 Bu tür söz ve hareketlerin gerçeği ifade etmesi onun gıybet olma niteliğini değiştirmez. Nitekim Allah Resulü bu konuya dair bir hadisinde: " Bir kimseyi kendisinde bulunan kusurlarıyla anmanın gıybet olduğunu, kendisinde bulunmayan bir kusuru ona isnat ederek aleyhinde konuşmanın ise iftira olduğunu belirtmiştir. " (Vesail cilt 12 sayfa 285)
 Birbirinizin ayıbını, sırlarını araştırmayın, birbirinizin gıybetini yapmayın; " Ey iman edenler! Zandan çok sakının çünkü zanın bir kısmı günahtır, sinsi casuslar gibi ayıp aramayın, gıybet ederek biriniz ötekini arkasından çe
kiştirmesin. " (Hucurat suresi 45-12)
 Onun bunun ayıbını arayan, sırlarını araştıran, onu bunu gıyabında çekiştiren kişi değer biçilmez ömür sermayesini kendi eliyle telef eden bir talihsizdir. Bu talihsizliğe giren ibadet ve itaati ne olursa olsun hiçbir yükseliş gerçekleştiremez.
 " Müslüman dilinden herkesin emin olduğu kişidir. " buyurmuştur Hz. Peygamber (s.a.a). (Vesail cilt 12 sayfa 278)
 Ayeti kerimede yasaklanan kötü huylar geri kalmışlığın, pisliğin, tembelliğin ve sonuç olarak gelişmiş yükselen toplumlar önünde eziklik ve dilenciliğinde göstergesidir. Geri kalmış toplumların günlük hayatına şöyle bir bakmak bunu görmek için yeterlidir.
 Hz. Peygamber (s.a.a) bir Hadis-i Şerifinde şöyle buyuruyor: " Kötü zan beslemeden sakının çünkü zan sözlerin en yalanıdır, birbirinizin kusurlarını araştırmayın, birbirinizi gözetmeyiniz, alıcı değilsiniz satılık malın fiyatını artırmayınız. Hasetleşmeyiniz, birbirinize kin tutmayınız, birbirinize darılıp arka çevirmeyiniz ve ey Allah'ın kulları kardeş olunuz. " (Buhari cilt 2 cüz 4 sayfa 43)
 Gıybet ederek günaha giren bir kişinin bu günahtan kurtulması için yalnızca tövbe etmesi yeterli değildir. Hem tövbe etmesi hem de gıybet ettiği kardeşine her andığı zaman Allah'tan bağış dilemesi ve münasip zamanlarda onun güzel taraflarınıda övüp söylemesi gerekmektedir. (Vesail cilt 12 sayfa 290)
 Bazı hallerde gıybet etmek caizdir:
1- Zalimin zulmünden şikâyet etmek.
2- İmamın (devlet reisinin) yanlışını söylemek.
3- Dinde bidat yani artırma yapma gibi. (Geniş bilgi fıkıh ki taplarında)

Yorum (0)