Oruçun Arapçası savm ve siyam'dır, savm sözcüğü Arapçada bir şeyden bir feyliden uzak durmak, bir şeye karşı kendini tutmak, engellemek anlamını ifade eder, din ve şeriat terimi olarak gündüzün geceden belirlenmesi vaktinden akşama, yani iftar vaktine kadar bir gaye ve amaç uğruna bilinçli olarak yemek, içmek ve cinsel ilişkiden uzak durmak anlamını taşır.

İmsak: Arapçada kendine hakim olmak, kendini tutmak ve engellemek demektir, Oruçun temel unsuru da (rükün) bu anlamdadır. İmsak vakti oruç yasaklarından (yeme, içme ve cinsel ilişki) uzak durma vaktinin başlangıcı anlamında kullanılır.

İmsak vakti tan yerinin ağarması (fecr-i sadık veya ikinci fecr) olup, aynı zamanda sahurun sona erip, orucun başlaması vaktidir.

İftar vakti ise oruç yasaklarının sona erdiği vakit anlamını taşır, güneşin gurup (batma) vaktidir.

Altı ay gündüz ve altı ay gece olduğu dedikleri bölgelerde ise oruç müçtehitlerin içtihatlarına bağlı bir konudur.

Başka ibadetlerde de olduğu gibi oruç ibadetinin sahih (geçerli) olması için niyet gereklidir, niyetse: Allah için, ya Allah rızası için, ya gurbeten ilallah orucun yerine getirilmesi demektir.

Bu gayenin dışında zayıflama, desinler vs. gibi amaçlar için oruç tutmak geçersizdir.

Her gün için ayrı niyet sabahtan önce edilmesi gibi başta yapılacak niyet de yeterlidir. Yani bir Müslüman ilk günü sabahından önce "Şu ayı oruç oluram Allah için" niyet ederse yeterli olup, daha her gün niyet etmeye gerek yoktur.

Kur'an'da zikredilen temel ibadetlerden biri olan oruç ibadetinin temel gayesi Allah'ın rızası ve nefsin terbiyesi olup, hiçbir disiplin ve öğretide görülmeyen ruhi ve ahlaki faydalar içermektedir. Bunun sonucu olarak toplumda işlenen suç, azgınlık ve gayri ahlaki davranışlarda önemli ölçüde azalma ve düşüşler gözlenmektedir.

Oruç ibadetinden gaye sadece yeme, içme ve cinsel ilişkiyi belli bir zaman bırakmak değildir. Belki amaç oruç sayesinde insan bir hal ve bir meleke kazanmış ola ki, günah ve gayri ahlaki işlerle karşı karşıya geldiği zaman nefsine hakim olup, aşırı isteklerini kontrol edebilsin.

Oruç tuttuğu halde hala çirkin işler yapan, fenalıktan sakınmayan kimsenin durumunu şöyle açıklamıştır Hz Peygamber (s.a.a.) "Oruç tutan öyle insanlar var ki karları sadece açlık ve susuzluk çekmektir."

"Ey iman edenler! Allah'a karşı gelmekten sakınmanız için oruç sizden öncekilere (yazıldığı) farz kılındığı gibi size de farz kılındı." (Bakara: 183)

Yorum (0)