Çile Çıktı. " Kosa - Köse Oyunu" Iğdır'da Sergilenmeye Başladı

Tarih : 2012-02-24 / Kategori : Genel Haber

Çile Çıktı. Bahceşehir Koleji

yesil_igdir_yemek.jpg Reklam Alanı

IĞDIRLILAR GELENEKSEL NEVRUZ BAYRAMININ İLK GELENEĞİ OLAN KOSA-KÖSE OYUNUNU SERGİLEDİLER

Iğdır'da havaların ısınmaya başlamasıyla birlikte yıllardır süregelen kosa oyunları da köylerde oynamaya başladı.
Iğdır'da büyüklerin "çille çıktı" sözü, yani Halk arasındaki havaya, suya ve toprağa "cemre düştü" sözü, Iğdır ve Azerbaycan'da "çille çıktı" sözüyle anlatılıyor.
Iğdır'ın çeşitli köy ve mahallerinde  gençler çile çıkmasını çeşitli kosa-köse oyunu ile sergilediler. Ev ev gezerek çeşitli oyun gösterisinde bulunarak kılıktan kılığa girdiler. Eskiden kalan bu gelenek yaşatılarak Kosa- Köse ekibi ev ev gezerek oyunlar sergiledi. Her gittikleri evden ve izlemeye gelenlerden para ve un topladılar.
Oyun oynadılar. ”Hoş geldin bahar-güle güle kış” dediler.
Eğitimci yazar gazeteci Serdar Ünsal, kosa-köse oyunu hakkında şunları söyledi:"Iğdır ve Çevresinde Yüzyıllardır Nevruz bayramı kutlanmaktadır. Bu bayram baharın geliş toprağın uyanış bayramıdır. Bugünkü Kosa- Köse gösterisi de bir nevi kış mevsimine güle güle deme  gösterisidir. Bilindiği gibi sıcaklık artışının göstergesi olduğuna inanılan cemre, birer hafta arayla havaya, suya ve toprağa düşüyor. Iğdır yöresinde  Çillenin çıkışı çeşitli etkinliklerle kutlanmaktadır. Bu etkinliklerin başında da "kosa-köse" çıkarmak gelmektedir. Değişik hayvan figürlerinin sergilendiği "Kosa-Köse" oyununda genellikle bir gelin ve damat olur. Kadın kılığına girmiş bir gelin adayı erkeğe farklı sıkıntılar yaşatır. Bu senaryolar her eve gidilerek sergilenir ve evlerden para ya da un alınarak oyunun elamanları tarafından paylaşılır.” dedi.    
Vatandaşlar ise “Kış mevsimine güle güle dedik. Bu geleneği yaşatmaya çalışıyoruz. Baharın gelişidir. Cemre havaya düşmüştür. Yakında toprağa da düşecektir.” dediler.
Cemre nedir?
Cemrenin düşüşü Anadolu'nun değişik yörelerinde de kutlanmaktadır. Kor halindeki ateş" anlamına da gelen cemre, ayrıca, Müslümanların hac sırasında Mina vadisinde attığı taşlardan meydana gelen yığını anlatmakta da kullanılır. Divan şairlerinin, cemre zamanlarında baharın gelmesi dolayısıyla önemli kişilere yazdıkları övgü şiirleri de "Cemreviye" olarak biliniyor. Meteorolojik kapsamda ise cemre, takvimlerde ilkbahardan önce birer hafta aralıkla havaya, suya ve toprağa düştüğü inanılan ısıl güç veya sıcaklık yükselmesi olarak tanımlanıyor.
Saatli Maarif Takvimi'ne göre, cemre düşüşleri genellikle fırtınalı geçiyor ve yurdun pek çok yerinde kar yağışı görülüyor. Üçüncü cemrenin ardından da baharın geleceği kabul ediliyor.Arapça kökenli cemre, "ateş parçası", "ateş halindeki kömür" anlamına geliyor ve ısınmayı ifade ediyor. Eskilerin, kasım (kış) ve hızır (yaz) olmak üzere yılı ikiye ayırdıkları, kasımın 180, hızırın 186 gün sürdüğü belirtiliyor. Kasım günlerinin 8 Kasımda başladığı, Kasımın 46'sında "kırkgün" anlamına gelen "erbain", 86'sında "50 gün" anlamına gelen "hamsin"in girdiği ve böylece kışın en soğuk zamanları sayılan 90 günün geçmiş olduğu kaydediliyor. Kasımın 105'inde (20 Şubat) birinci cemrenin havaya, 112'sinde (27 Şubat) ikinci cemrenin suya, 119'unda (6 Mart-Şubatın 29 çektiği dört senede bir 5 Martta) üçüncü cemrenin toprağa düştüğü, buna göre de önce havanın, sonra suyun, sonra da yerin ısındığı kabul ediliyor. "           Cemreyi Bilimsel olarak değerlendiren meteoroloji uzmanları ise cemre konusunda şu bilgileri veriyorlar dedi:""Açık bir günde, atmosferin alt tabakasından geçen güneş enerjisi, yer yüzeyi tarafından yutulur. Dolayısıyla yer yüzeyi ısınır. Yüzeydeki hava ısındıkça, yüksektekinden daha az yoğun hale gelir. Isınan hava yükselir ve daha soğuk olan ise çöker. Yükselen hava genişler ve soğur. Su buharı, bulut damlacıkları şeklinde yoğunlaşarak, hal değişim ısısından dolayı, havanın ısınmasını sağlar.Bu arada, küresel ısınma nedeniyle kurak kışın yaşandığı bu yıl, cemrelerin düşmeye başlaması, "kışı görmeden bahar geldi" yorumlarına neden oluyor. "

Facebook Beğenenler

  1. FATMA KAREDENİZ 2012-02-24 14:01:55

    EVET IĞDIRA ÖZGÜ ÇOK GÜZEL BİR GELENEĞİMİZ ÇOK İYİ HATIRLIYORUM BİZDEDE GENELLİKLE KÖYÜN ÇOBANLARI VE GENÇLARİ DÜZENLERDİ EV EV GEZERLERDİ,BUNUN TEKRAR YAŞANMASI VE YAŞATILMASI ÇOK GÜZEL ORGANİZASYONU YAPANLARA TEŞEKKÜRLER...

Yorum Yaz!

E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır.
* İşareti olan alanlar gereklidir.