Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan'ın başkenti Erivan'da düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu 8. Zirvesi'ne video bağlantı ile katıldı. Aliyev, katıldığı konferansta bir konuşma gerçekleştirdi.

Ermenistan ile Azerbaycan'ın sadece 9 aydır barış içinde yaşadıklarını belirten Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 'Geçen yılın Ağustos ayında, Washington'da, Beyaz Saray'da, biz Ermenistan ve Azerbaycan liderleri ortak bir bildiri imzaladık. Daha önce de belirtildiği gibi, ABD Başkanı Donald Trump da şahit olarak imzaladı' dedi.

Ermenistan ve Azerbaycan dışişleri bakanlarının, barış anlaşmasının paraflanma metnini imzaladıklarını hatırlatan Aliyev, 'Barış bizim için ve eminim ki Ermeni ortaklarımız için de sağlanmıştır. Bugün Azerbaycan ve Ermenistan arasında barış bir gerçekliktir' diye konuştu.

Azerbaycan'ın Ermenistan'a 12 bin ton petrol ürünleri ihraç ettiğini belirten Aliyev, 'Biz Ermenistan'a petrol ürünlerimizi, benzin ve dizel yakıtını tedarik etmeye başladık ve bununla ticari ilişkilerin temelini attık. Şu ana kadar Ermenistan'a 12 bin ton petrol ürünü ihraç ettik. Azerbaycan ayrıca kendi toprakları üzerinden 28 bin ton yükün Ermenistan'a transit geçişini de sağladı' ifadelerini kullandı.

'Azerbaycan, Karabağ'da ayrılıkçılığa son verdi'

Ermenistan-Azerbaycan barış süreciyle ilgili tutumuna göre Avrupa Komisyonu'na teşekkürlerini ifade eden Aliyev, 'Tüm Avrupa kurumları aynı yaklaşımı sergilemiyor. Bunlardan biri Avrupa Parlamentosu (AP), diğeri ise Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'dir (AKPM). Azerbaycan, 2001 yılının Ocak ayından itibaren Avrupa Konseyi üyesidir. Bu arada, o dönemde Azerbaycan heyetinin başkanı ve parlamento üyesi olarak AKPM'nin aktif üyelerinden biri olmuştum. 2024 yılının Ocak ayına kadar heyetimiz Avrupa Konseyi'nde hiçbir zaman herhangi bir kısıtlamayla karşılaşmamıştır. 2023 yılının Eylül ayında Azerbaycan, Karabağ'da ayrılıkçılığa son verdi. Biz, 1993 yılında kabul edilen ve 30 yıl boyunca kağıt üzerinde kalan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin dört kararını kendimiz uyguladık. Bundan dört ay sonra AKPM, heyetimize karşı yaptırımlar uyguladı. Ne yazık ki, çifte standartlar bugün AKPM için adeta bir çalışma yöntemine dönüşmüştür. Azerbaycan'ın toprak bütünlüğü, herhangi bir başka ülkenin toprak bütünlüğüyle aynı değere sahiptir ve bu konuda çifte standartlar kabul edilemez' diye konuştu.

Aliyev'den AP'ye tepki

Avrupa Parlamentosu'nun barış sürecini desteklemek yerine, onu sabote etmeye yönelmekte olduğunu belirten İlham Aliyev, '2020 yılında İkinci Karabağ Savaşı'nın sona ermesinden altı ay sonra 2021 yılının Mayıs ayından 30 Nisan 2026 tarihine kadar AP, Azerbaycan ile ilgili hakaret dolu ifadeler içeren 14 karar kabul etmiştir. Düşünün, beş yıl içinde 14 karar bu adeta bir tür takıntı demektir. Sonuncusu ise sadece dört gün önce, zirveden hemen önce kabul edilmiştir' dedi.

Aliyev, AP'nin bazı üye devletlerde mevcut olan yabancı düşmanlığı, islamofobi, antisemitizm, göç, rekabet ve evsiz insanların sorunları gibi temel meseleleri çözmek yerine, Azerbaycan'ı hedef alarak iftira ve yalanlar yaydığını belirtti. İlham Aliyev, 'Bunun nedeni, Azerbaycan'ın kendi toprak bütünlüğünü ve egemenliğini yeniden tesis etmesi, ayrılıkçılığa son vermesi ve savaş suçlularını sorumluluğa çekmesidir. Buna karşılık olarak Azerbaycan Parlamentosu, 1 Mayıs'ta resmi olarak AP ile tüm alanlardaki iş birliğinin durdurulması, AB-Azerbaycan Parlamenter İşbirliği Komitesi faaliyetlerine katılımın askıya alınması ve Euronest Parlamenter Asamblesi üyeliğinin sona erdirilmesi prosedürlerinin başlatılması yönünde karar almıştır. Bu tür zirveler çerçevesinde görüşlerimizi ve endişelerimizi açık şekilde paylaştığımızı dikkate alarak, bu konuyla ilgili yaşananları meslektaşlarımızın dikkatine sunmak istedim ki herhangi bir dezenformasyon ve manipülasyon için zemin oluşmasın' diye konuştu.

'Azerbaycan ve Ermenistan barış gündemine bağlı kalmaktadır'

Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi'nin Ermenistan'da düzenlenmesi dolayısıyla Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'a tebriklerini de ileten Aliyev, 'Azerbaycan bu sürece engel olmak isteyenlerin tüm çabalarına rağmen barış sürecine bağlı kalmaktadır. Ermeni mevkidaşımın açıklamaları bunu açık bir şekilde teyit ediyor. Belirli güçlerin barış sürecine engel olmak için tüm çabalarına rağmen, Azerbaycan ve Ermenistan barış gündemine bağlı kalmaktadır' ifadelerini kullandı.

Türkiye, Azerbaycan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) parlamentolar arası dostluk grubu üyeleri 3. Toplantısı, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de gerçekleştirildi. Toplantıda, ülkeler arasındaki kardeşlik ilişkilerinin daha da güçlendirilmesinin önemi vurgulanırken, ortak çalışmaların artırılması konuları gündeme alındı. Toplantıda konuşan KKTC Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler, 'Her zaman ifade ettiğimiz üzere adamız bölgesel aktörler ile küresel güçlerin nüfus mücadelesine sahne olan stratejik bir havza içerisinde yer almaktadır. Bu bağlamda KKTC, Türk dünyasıyla Doğu Akdeniz'e açılan bir kapı, aynı zamanda bir barış ve denge unsurudur. Nitekim bugün Orta Doğu'da yaşanan gelişmeler bu değerlendirmelerimizin ne denli isabetli olduğu ve dost, müttefik ve kardeş devletlerin dayanışmasının ne kadar hayati olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Bölgemizde cereyan eden ve daha geniş bir alana yayılma riski taşıyan savaşta hem Kıbrıs Adası'nın Güneyi, hem Türkiye, hem de Azerbaycan füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarının hedefi olmuş, çok şükür ki can kaybı yaşanmamıştır. Bu vesileyle bir kez daha geçmiş olsun dileklerimizi iletiyor, bu savaşın en kısa sürede sona ermesini ve barışın sadece bölgemizde değil, tüm dünyada hakim olmasını temenni ediyorum. Bölgesel savunma refleksimizi güçlendirmek ve Türk dünyasının Doğu Akdeniz'deki etki kapasitesini arttırmak için Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olan KKTC'nin Türk Devletleri Teşkilatı'na (TDT) ve buna paralel olarak TÜRKPA'ya tam üyelik statüsüne ulaşması, üye ülkelerle ilişkilerin daha kurumsal ve etkin noktaya gelmesine sebebiyet verecektir. Bugüne kadar her daim yanımızda olan anavatanımız Türkiye Cumhuriyeti ve Kardeş Azerbaycan Meclisi ile yürüttüğümüz başarılı iş birliklerinin ve yakın ilişkilerin tüm Türk devletleri parlamentolarıyla da geliştirilmesi gerektiğine inanıyoruz. Bu bağlamda siz değerli dostluk grubu başkanları ve üyelerinden daha güçlü bir destek ve daha yoğun bir çaba beklediğimizi ifade etmek istiyorum' dedi.

'KKTC Kıbrıs adasının en somut gerçeğidir'

Kıbrıs meselesinin tek gerçekçi çözümünün adada iki devletin egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün tanınmasından geçmekte olduğunu belirten Öztürkler, 'Bu doğrultuda her platformda sesimiz olarak haklı davamıza destek veren ve devletimizin tanınması çağrısını yineleyen Recep Tayyip Erdoğan'ın şu ifadeleri bu gerçeği açıkça ortaya koymuştur. KKTC Kıbrıs adasının en somut gerçeğidir. Adanın kadim ve aslı unsuru olan Kıbrıs Türk halkının iradesini ve egemenlik haklarını yok sayan bizleri azınlık durumuna düşürecek hiçbir çözüm modelini asla kabul etmiyoruz. Aynı şekilde KKTC'nin bağımsız bir devlet olarak tanınması sürecinde Kıbrıs'ı Türk kardeşlerinin yanında olduğunu defalarca vurgulayan Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'e de KKTC'nin TDT'ye asli üye olması gerektiğini ifade ederek bizlere olan en güçlü desteğini açıkça ortaya koymuştur. Bu iki güçlü lideri Kıbrıs'ı Türklerin yanında durdukları için bir kez daha saygıyla selamlıyor, şükranlarımı sunuyorum. Bu paha biçilmez destek bizlere güç vermekte ve mücadele azmimizi daha da pekiştirmektedir' ifadelerini kullandı.

'Doğu Akdeniz'de yaşanan gelişmelerde bu genel tablolar ayrılamaz'

Türkiye-Azerbaycan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı Şamil Ayrım ise Orta Doğu'da başlatılan her gerilim dalgasının yalnızca o bölgeyle sınırlı kalmadığını, Kafkasya'dan Doğu Akdeniz'e kadar geniş bir etki oluşturduğunu belirterek, 'Bugün yaşananlar vekalet savaşlarını tetikleyebilecek terör örgütlerine alan açabilecek enerji güvenliğini tehdit edebilecek bir sürecin habercisidir. Türkiye olarak bizler adaletsizliği, hukuksuzluğu ve istikrarsızlığı üreten her türlü gelişimin karşısında durma kararlığımızı devam ettiriyoruz. Enerji hatlarının güvenliği, ticaret yollarının sürdürülebilirliği ve bölgesel refah ancak istikrarla mümkündür. Bunu hepimiz biliyoruz. Bu noktada da can Azerbaycan'ın enerji arzındaki rolü ve Türkiye'nin enerji geçiş merkezi konumu sadece ekonomik değil, aynı zamanda stratejik bir güvenlik meselesidir. Doğu Akdeniz'de yaşanan gelişmelerde bu genel tablolar ayrılamaz. Doğu Akdeniz bugün yalnızca enerji kaynaklarıyla değil, aynı zamanda küresel güç rekabetinin ve jeopolitik mücadelenin merkezinde yer almaktadır. Bu çerçevede Kıbrıs meselesi de bölgesel istikrar açısından kritik önemini korumaktadır' dedi.

Türkiye olarak KKTC'nin hak ve menfaatlerini kararlılıkla savunmaya devam edeceklerini belirten Ayrım, konuşmasını şu şekilde sürdürdü:

'Bu noktada da Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev'e ve Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'a yürekten teşekkürlerimizi iletiyoruz bir kez daha. Çünkü Azerbaycan parlamentosunda onların desteğiyle Azerbaycan Milli Meclisi Başkanı Sahibe Gafarova'nın verdiği olağanüstü destekte yine dostluk grubu başkanı Ehliman Emiraslanov beyin verdiği destekte KKTC dostluk grubu Azerbaycan parlamentosunda teşkil edildi. Bu süreç bizlere açıkça şunu göstermektedir. Bölgesel meseleler bölge ülkelerinin iradesiyle çözülmelidir. Bu çerçevede Azerbaycan ile Ermenistan arasında barışa yönelik yürütülen müzakereleri yakından takip ettiğimizi bir kez daha ifade etmek istiyorum. Türkiye, Azerbaycan'ın istemediği hiçbir ilişkinin içerisinde olamaz. Ermenistan'la Azerbaycan arasındaki sorunlar tamamen ortadan kalktıktan sonra inşallah Türkiye sınırlarını açacaktır. Bölgede kalıcı barışın yolu buradan geçer. Çünkü eğer sizin anayasanızda başkasının toprağında göze olan bir madde varsa bununla siz kalıcı barışı sağlayamazsınız. Bunu biz yakından takip ediyoruz.'

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'deki temaslarını sürdürüyor. Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Yılmaz, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, tarafından kabul edildi. Görüşmede Yılmaz, Türkiye'nin her zaman Azerbaycan'ın yanında olduğunu ve bunun Şuşa Beyannamesi'nin temel prensiplerinden biri olduğunu belirtirken, Cumhurbaşkanı Aliyev ise Azerbaycan'ın her zaman Türkiye'nin yanında olduğunu ifade etti. Görüşmede, Azerbaycan ile Türkiye arasında kardeşlik ve stratejik müttefiklik ilişkilerinin tüm alanlarda başarıyla gelişmesinden memnuniyet duyulduğu dile getirilerek, farklı düzeylerde gerçekleştirilen karşılıklı ziyaretlerin ilişkilerin daha da genişlemesine katkı sağladığı belirtildi. Aynı zamanda, Bakü'de TDT'ye Üye Ülkelerin Hükümet Başkanları ve Cumhurbaşkanı Yardımcıları toplantısının düzenlenmesinin önemine değinilerek, toplantının teşkilat çerçevesinde iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik konuların ele alınması için iyi bir fırsat sunduğu dile getirildi.

Cevdet Yılmaz, söz konusu toplantıya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı'nın da katılımını memnuniyetle karşıladığını belirterek, Azerbaycan tarafına teşekkürlerini iletti. Yılmaz, geçen yıl Azerbaycan'ın Gebele şehrinde, TDT Devlet Başkanları Konseyi'nin 12. Zirve Toplantısı'nın yüksek düzeyde gerçekleştirildiğini ve bu toplantıda önemli sonuçlar elde edildiğini ifade ederek, Azerbaycan'ın teşkilat dönem başkanlığını başarıyla yürüttüğünü kaydetti.

Görüşmenin devamında, Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ikili iş birliğinin perspektifleri, bölgesel gelişmeler ve karşılıklı ilgi alanına giren diğer konular hakkında görüş alışverişinde bulunuldu.