Geleneksel yapısı korunarak günümüz modasına uyarlanan reşik ayakkabısı, tescille birlikte Van'ın yöresel ürünleri arasında yerini aldı. Keçi kılından üretilen ayakkabı; doğal yapısı, farklı motifleri ve geleneksel üretim yöntemiyle dikkat çekiyor. Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA) tarafından 23 Mayıs 2025 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılan coğrafi işaret başvurusu sonuçlandı. Başvurunun kabul edilmesiyle reşik ayakkabısı, Van'ın tescilli yöresel ürünleri arasında yerini aldı.

İHA muhabirine konuşan yöresel ayakkabı ustası Mecit Emen, reşik ayakkabısını yaklaşık 30 yıldır tanıdığını ve ürünü geliştirerek bugünkü haline getirdiklerini belirtti. Reşik ayakkabısının keçi kılından üretildiğini ifade eden Emen, 'Keçi kılı doğası itibarıyla koku, ter, kaşıntı ve mantar oluşumuna neden olmuyor. Sağlıklı bir ürün. Aynı zamanda doğaseverlerin ve organik yaşamak isteyen insanların da çok talep ettiği bir ürün. Bölgemize has, sağlıklı bir ürün. Reşik ayakkabısını 30 yıldır tanıyorum. Biz bunu geliştirerek bugünkü haline getirdik. Mesleki edindirme kursları kapsamında öğrenciler, özellikle bayan öğrenciler yetiştirdik. Yaptığımız reşiklerin üzerine Urartu, Selçuklu, Osmanlı ve bölgemize has motifler kullanarak ürünü güncelledik ve anlamlandırdık' dedi.

'40 yılı aşkın emeğin sonunda coğrafi işaret kazandırdık'

DAKA tarafından başlatılan coğrafi işaret tescil sürecinin tamamlandığını dile getiren Emen, 'Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı, ürünün coğrafi işaret tesciliyle ilgili süreci başlattı. Biz de 40 yılı aşkın emekle yaptığımız bu işin ve gösterdiğimiz sabrın sonunda Van'ımıza ve şehrimize coğrafi işaret kazandırdık' diye konuştu.

Reşik ayakkabısının Van'a özgü olması nedeniyle farklı kurumların da ürüne sahip çıktığını belirten Emen, Bedesten Çarşısı'nda kendilerine tahsis edilen alanda üretim ve satış yaptıklarını söyledi. Emen, 'Reşik ayakkabısı Van'a has olduğu için Milli Eğitimden Kültür ve Turizm kurumlarına, kalkınma ajanslarına kadar birçok kurum bu ürünle ilgileniyor. Şu an içinde bulunduğumuz Bedesten Çarşısı'nda, Valimiz tarafından ve Yüzüncü Yıl Üniversitesi tarafından adımıza tahsis edilen bu yerde ürünümüzü pazarlama ve üretme imkanı bulduk. Bu durum, çok ciddi bir kitleye ulaşmamıza da vesile oldu. Yurt dışı satışlarımız arttı. Yurt içinde ise insanlar Van'ımıza seyahat ederken bizi ziyaret edip ürünle birebir karşılaşıyor ve satın alıyor. Bu da bizim için çok iyi bir ivme oldu' şeklide konuştu.

Süleyman Rzazade (Rzayev Süleyman Rza oğlu)

1951 yılında Şahbuz rayonunun Badamlı köyünde dünyaya gelen Süleyman Rzazade, Y. Memmedaliyev adına Nahçıvan Devlet Pedagoji Enstitüsü’nün Dil ve Edebiyat Fakültesi’nden mezun oldu. 1980 yılından itibaren Badamlı köyünde dil ve edebiyat öğretmeni olarak pedagojik faaliyetlerine başladı.

“Çınar Ömrü” almanakının daimi konuğu olan Rzazade, Nahçıvan Muhtar Cumhuriyeti’nin radyo ve televizyonunda düzenli olarak programlara katılmaktadır. “Şahbuz Şehitleri” (iki yazarla birlikte), ümummilli lider Haydar Aliyev hakkında hazırlanan “El Məhəbbəti” (Halk Sevgisi) almanakı (iki hazırlayanla birlikte) ve “Vurğun Olaydım” adlı şiir kitabının yazarıdır.

Azerbaycan Yazarlar ve Gazeteciler Birliği üyesi olan Rzazade, “Yarımada” gazetesinde bölüm müdürü, “Açık Söz” gazetesinde ise Nahçıvan Muhtar Cumhuriyeti bölge muhabiri olarak görev yapmaktadır.

S. Rzazade, Cumhurbaşkanlığı bursu alan isimlerden biridir. Azerbaycan’ın “Altın Kalem” Medya Ödülü sahibi olan Rzazade, “Yarımada” sosyal-siyasi-hukuk gazetesi tarafından verilen onur diplomasına ve “Halkın Saygın Aydını” onur diplomasına layık görülmüştür.

S. Rzazade ayrıca “Haydar Aliyev” Onur Diploması ile ödüllendirilmiştir.

Geleneksel Kuyum ve Halı Dokuma atölyelerinde Anadolu'nun köklü zanaat birikimi katılımcılarla buluşurken, 'Yalancının Mumu' oyunu da tiyatroseverlere keyifli anlar yaşattı. Songül Asar tarafından Erzurum Müzesi'nde gerçekleştirilen Geleneksel Kuyum Atölyesi'nde katılımcılar, Türk kuyumculuk sanatının köklü geleneklerinden biri olan sadekarlığı yakından tanıdı. Altın ve gümüş gibi kıymetli metallerin şekillendirilerek ziynet eşyalarının temel yapısının oluşturulmasına dayanan sadekarlığın üretim tekniklerinin aktarıldığı atölyede, bu zanaatın teknik bilgi, estetik anlayış ve ustalıkla şekillenen kültürel mirastaki yeri de ele alındı.

Köklü Dokuma Geleneği Erzurum Müzesi'nde yaşatıldı

Büşra Deveci tarafından Erzurum Müzesi'nde gerçekleştirilen Halı Dokuma Atölyesi'nde katılımcılar, Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanan köklü Türk dokuma geleneğini yakından tanıdı. Gördes (Türk) düğümüyle dokunan halıların üretim tekniklerinin ele alındığı atölyede, yün, ipek ve pamuk gibi doğal malzemelerin kullanımının yanı sıra dokumalarda yer alan motiflerin taşıdığı kültürel anlamlar da aktarıldı. Katılımcılar, halı dokumacılığının geleneksel yaşam kültürü ve somut olmayan kültürel mirastaki yerini keşfetme fırsatı buldu.

Festival heyecanı Ordu'da sürüyor

Konserlerden tiyatro gösterilerine, sergilerden söyleşilere, geleneksel sanat atölyelerinden gastronomi etkinliklerine uzanan programıyla 9 gün boyunca şehrin kültür ve sanat hayatına hareketlilik kazandıran Erzurum Kültür Yolu Festivali tamamlandı. Festival boyunca gerçekleştirilen etkinlikler, Erzurum'un tarihi, kültürel ve sanatsal zenginliklerini farklı yaş gruplarından ziyaretçilerle buluşturdu. Türkiye Kültür Yolu Festivali ise kültür ve sanat yolculuğunu Ordu'da sürdürüyor. 22 Ağustos'ta başlayan Ordu Kültür Yolu Festivali, 30 Ağustos'a kadar konserlerden sergilere, söyleşilerden çocuk etkinliklerine uzanan zengin programıyla sanatseverleri ağırlamaya devam edecek.

Program, TDED Erzurum yönetim kurulu üyesi ve aynı zamanda tiyatro sanatçısı olan Selim Adım'ın Yunus Emre'yi canlandırmasıyla başladı. Programın açılış konuşmasını yapan TDED Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş Türk dünyasının bilinen ortak insan hazinesinin ayak izlerine ve hikâyelerine Erzurum'da muhakkak rastlandığına dikkat çekerek Erzurum'un küçük Türkistan olduğunu ifade etti.

'Erzurumlu farkında olmasa da Erzurum küçük Türkistan'dır'

Başkan Murat Ertaş açıklamalarına şöyle devam etti: 'Dilini koruyamayan milletlerin tarih sahnesinden silindiğini hepimiz biliyoruz. Yazıyı bulan Sümerler ve diğer milletler bugün yoklar. Dil bir milletin dinidir, bayrağıdır, vatanıdır. Türkçemizi ve millet kimliğimizi inşa ve ihya eden en önemli isimlerden biri de Yunus Emre'dir. Yunus Emre şiirleri her Türkün ezberinde olması gereken metinlerdir. İşte Türk milletini inşa eden Horasan erenlerinden biri olan Yunus'un da Erzurum'da yaşadığını vurgulamak için bu programı tertip ediyoruz. Yunus Emre'nin ve hocası Taptuk Emre'nin Erzurum şehir merkezine sadece 5-6 km yakınındaki Tuzcu köyünde yan yana olan mezarlarından belki birçok hemşehrimizin haberi yok. Halbuki Erzurum'da tarihi köy isimlerine baktığımızda 'Emre, Emrekom, Emreköy, Emrecik' gibi isimlere rastlıyoruz. Yunus ve Tapduk'daki 'Emre'ler de soy isim olmadığına, Pasin ve Erzurum ovasında yerleşim yeri olarak 'Emre' kelimeleri geçtiğine göre Yunus Emre, adında 'Emre' olan bir tarikatın veya dergâhın mensubu olsa gerektir. Aynı şekilde Dede Korkut Hikâyelerini incelediğimizde hikâyelerin merkezinin Erzurum olduğu anlaşılır. Hikâyeler incelendiğinde hikâyelerin Pasin ovası, Avnik (Güzelhisar) Kalesi, Karaderbent boğazı, Horasan gibi yerlerde geçtiğini görürüz. Dede Korkut hikâyeleri Asya bozkırlarında değil doğuda Nahcivan batıda Bayburt ve Trabzon, kuzeyde Ahıska ve Abhaza, tam merkezde de Erzurum coğrafyasında geçer. Bunu kaç Erzurumlu bilir, kaç kültür adamı bilir? Erzurum'un etrafında dokuz tane Köroğlu Kalesi mevcuttur. Erzurum'un 'Köroğlu Barı' vardır ve Erzurum'da aşıklar 'Köroğlu usulü' ile atışırlar, hikâye anlatırlar ama Erzurumlu bugün maalesef Köroğlu'na sahip çıkamamıştır. Şehrin kültür dünyasında Yunus Emre gibi, Dede Korkut gibi Köroğlu'da unutulmuştur. Bir yıl boyunca yaptığımız birbirinden değerli programlarla 'Âşık Kerem'i şehrimize yeniden hatırlattığımız gibi şahsım, derneğim ve bizimle birlikte olan arkadaşlarımla bu dünyadan göçmeden Erzurum'a kendi kültürünü hatırlatacak işler yapma gayretindeyiz.'

'Yunus Emre Tuzcu köyünde yaşadı'

Kendisi de Tuzculu olan Prof.Dr. Müdahir Özgül de köy kabristanına metfun Yunus Emre ve Tapduk Emre ile ilgili araştırmaları hakkında bilgi verdi. Prof. Dr. Özgül şunları söyledi: 'Tuzcu köyünün tuz ve kuru yük taşımacılığından ismini alır. Bu ismin 1540 tarihli Pir Ali Baba vakfiyesinde geçtiğini ve aslında ulu dedelerinin kendilerine bıraktığı vakfiyenin tarihini düşünürsek neredeyse Yunus Emre'nin yaşadığı tarihe yakın olduğunu söyleyebiliriz. Vakfiyede ifade edilen Ahi Yusuf Zaviyesi ile Oğuz kabristanı ifadesinin açıklanması gerekir. Köyün jeopolitiği ve coğrafi konumu ile Evliya Çelebinin bahsettiği Eğerli dağı ile Selasil dağı Palandöken'in devamıdır ve köy tam bir dağ içi tanımına uymaktadır. 1703'te Erzurum Hasankale'de doğup, 1780'de Siirt Tillo'da vefat eden Erzurumlu İbrahim Hakkı yıllar süren araştırmaları sonucunda Yunus Emre ve Tapduk Emre'nin asıl mezarlarının Erzurum Tuzcu köyünde olduğunu söylemiş, köydeki Yunus ve Tapduk mezarlarını bizzat kendisi yaptırmıştır. Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu'nun 1925 tarihli Meslek Gazetesi'nde yayınlanan 13 bölümlük makalesinde özellikle Tapduk Şeyhe ait tek mezarın sadece Erzurum, Tuzcu köyünde olduğunu ve bu bilginin tartışılmadığının altını çizerek, bu bilgiden bahisle Yunus Emre'nin Erzurumlu olabileceğini öne sürmüştür. Sonra Yunus Emre Divanında sıkça kullanılan birçok kelimenin Erzurum havalisinin konuşma kelimeleriyle aynılığı da dikkat çekmektedir: arasat, berhudar, beyhud, dağlamak, danışmak, el almak, el atmak, eşkere, eüman, herif, issi, işret, eveti, madrabaz, mazarat, mecal, mırdar, mürabbi, palan, pişkek, seğirtmek, teneşir, üryan, yutmak(kazanmak) ve yuduzmak, zeval'

Prof.Dr. Müdahir Özgül konuşmasını Yunus'un Erzurum dağında ermiş olma durumuna dikkat çekerek onun 'Bir Dağ İçinde' şiirini okuyarak tamamladı.

Programda şiirseverler Yunus Emre'den şiirler, gazelhan İsmail Tataroğlu da Yunus Emre'den gazeller okudu. Programa İl Kültür ve Turizm Müdürü Ahmet Yer, önceki dönem milletvekilleri Prof.Dr. İbrahim Kavaz ile Mücahit Daloğlu, TYB kurucularından Ahmet Fidan, akademisyenler, kültür adamları, STK temsilcileri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

8.Edremit Kitap Fuarı'nın altıncı günü, şair ve müzisyen Muzaffer Özdemir'in dinletisiyle başladı. Kelimelerin notalara, notaların ise duygulara dönüştüğü etkinlikte Özdemir, şiir ve müziği bir araya getirdi.

Sözün ve müziğin insan ruhuna dokunan gücünün hissedildiği dinletinin ardından sanatçıya plaketini Edremit Belediye Başkan Yardımcısı Metin Tunçer takdim etti.

Fuarda daha sonra ilişki koçu, iletişim uzmanı ve yazar Adil Yıldırım okurlarla buluştu. 'Önce Kendimizi Seveceğimizi' başlıklı söyleşide Yıldırım; kendini tanımanın, kendine değer vermenin ve sağlıklı iletişim kurmanın insan hayatındaki önemini anlattı.

İnteraktif gerçekleşen söyleşide fuar katılımcılarının sorularını da yanıtlayan Yıldırım, sağlıklı ilişkilerin temelinde insanın öncelikle kendisini tanıması ve anlamasının bulunduğuna dikkat çekti.

Söyleşinin ardından konuğa plaketini Edremit Belediye Meclis Üyesi Kemal Kaya Öztoprak takdim etti.

8.Edremit Kitap Fuarı'nın altıncı gününde çocuklara yönelik iki farklı atölye de gerçekleştirildi.

Renan Özdemir'in yürüttüğü 'Sihirli Çark ile Yazı Atölyesi'nde çocuklar hayallerini kelimelere ve hikâyelere dönüştürürken, Sümeyra Ağaoğlu'nun 'Çocuklar İçin P4C Düşünme Atölyesi'nde merak etmenin, soru sormanın ve özgürce düşünmenin yollarını keşfettiler.

Çocukların hayal gücünü, merak duygusunu ve kendilerini özgürce ifade etme becerilerini destekleyen atölyeler, renkli görüntülere sahne oldu.

Akademisyen Prof. Dr. Behçet Yalın Özkara, 'Kalk, Çalış, Başarısız Ol' söyleşisinde başarı kavramına farklı bir açıdan yaklaştı.

Başarısızlık korkusu, çalışmak, vazgeçmemek ve yeniden denemek üzerine değerlendirmelerde bulunan Özkara, başarının yalnızca kazanmakla ölçülemeyeceğini belirterek, 'Bazen bize başarının yalnızca kazanmak olduğu anlatılır. Oysa düşmek, yanılmak, yeniden denemek ve yolumuza devam etmek de hayatın kendisidir.' dedi.

İnteraktif gerçekleşen söyleşinin ardından konuğa plaketini Edremit Belediye Meclis Üyesi Av. E. Can Özkoca takdim etti.

Fuarda günün dikkat çeken programlarından biri de Yeni Parti Örgütlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Balıkesir Milletvekili Ensar Aytekin'in katıldığı söyleşi oldu.

Söyleşide Aytekin, Yeni Parti'nin kuruluş sürecini ve bu sürece giden yolda yaşanan gelişmeleri anlattı.

Siyasetin merkezinde halkın iradesinin bulunması gerektiğini vurgulayan Aytekin, partisinin iktidar hedefiyle yola çıktığını ifade etti. Balıkesir'in Kuvayi Milliye ruhuna da değinen Aytekin, bölgenin mücadele ve dayanışma kültürünün bugün de yaşadığını belirterek daha özgür ve huzurlu bir gelecek için halkın iradesine vurgu yaptı.

Söyleşinin ardından Edremit Belediye Başkanı Mehmet Ertaş, Ensar Aytekin'e katılımı ve katkıları nedeniyle teşekkür ederek plaket takdim etti.

Aytekin, söyleşinin ardından fuar alanındaki stantları dolaşarak yazarlar ve kitapseverlerle bir araya geldi.

Gazeteci-yazar Saygı Öztürk ve gazeteci Namık Koçak ise 'Medyanın Dünü ve Bugünü' başlıklı söyleşide gazeteciliğin geçirdiği değişimi ele aldı.

Geleneksel medyadan günümüz iletişim dünyasına uzanan dönüşümün değerlendirildiği söyleşide, haberin toplumdaki yeri, doğru bilgiye ulaşmanın önemi ve gazeteciliğin değişen koşulları konuşuldu.

Söyleşinin ardından konuklara plaketlerini Yeni Parti Örgütlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Balıkesir Milletvekili Ensar Aytekin takdim etti.

8.Edremit Kitap Fuarı'nın altıncı günü, 'Hikayeden Adamlar' olarak geniş bir dinleyici kitlesine ulaşan Ozan Bozkurt ve Sercan Şahin Kurtulmuş'un katıldığı 'Mahalle' söyleşisiyle sona erdi.

Mahalle kültüründen dostluğa, kadın-erkek ilişkilerinden ebeveyn-çocuk ilişkilerine ve gündelik hayatın küçük hikâyelerine uzanan söyleşide izleyiciler kimi zaman güldü, kimi zaman düşündü.

Samimi ve doğaçlama sohbetin ardından konuklara plaketlerini Belediye Meclis Üyesi Deniz Sarıtaş takdim etti.

Fuarın altıncı gününde imza etkinlikleri de yoğun ilgi gördü. Kitapseverler sevdikleri yazarlarla tanışma, kitaplarını imzalatma ve fotoğraf çektirme fırsatı buldu.

Belediye Başkan Yardımcısı Metin Tunçer ile Belediye Meclis Üyeleri Necmiye Simliova, Kemal Kaya Öztoprak ve Muammer Temiz, kitapları ve imzalarıyla fuara katılan Körfez Yazarları'na kalem hediye ederek katkıları nedeniyle teşekkür etti.

Edremit Belediye Başkanı Mehmet Ertaş, fuarın altıncı gününün ardından yaptığı değerlendirmede, Altınkum Fuar Alanı'nda kitapseverlerle bir araya gelmekten duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Fuarda Genel Başkan Yardımcısı ve Balıkesir Milletvekili Ensar Aytekin'i de ağırladıklarını belirten Ertaş, farklı düşünceleri dinledikleri, yazar ve sanatçılarla bir araya geldikleri bir günü daha geride bıraktıklarını söyledi.

Ertaş, 'Çünkü kitap; insanı insana, geçmişi geleceğe bağlayan en güzel köprülerden biri.' ifadelerini kullanarak fuara katılan tüm konuklara ve kitapseverlere teşekkür etti.

Kocacamide düzenlenen Mevlidi Nebi Kandili programına, İstanbul'dan Aziz Mahmut Hüdayi Cami imam hatibi Hasan Baydemir, Mihrimah Sultan Camii müezzini Bilal Yıldırım ve Büyük Selimiye Camii müezzini Emre Arslan okuyucu olarak katıldılar. Programda, Kur'an ve Mevlid okunurken, Müftü Mehmet Tüfekçioğluda dua yaptı. Müftü Mehmet Tüfekcioğlu İstanbul'dan gelen konuklara ve cemaate teşekkür ederken, camiden çıkan vatandaşlara ikramlarda bulunuldu.

Erzurum Etkinlik ve Miting Alanı'nda gerçekleştirilen konserde sanatçı, sevilen şarkıları ve sahne performansıyla Erzurumlu müzikseverlere keyifli bir akşam yaşattı. Murat Boz, konser boyunca 'Yapar Mısın?', 'İki Medeni İnsan' ve 'Adını Bilen Yazsın' başta olmak üzere sevilen şarkılarını seslendirdi. Alanı dolduran müzikseverler sanatçının şarkılarına eşlik ederken, Murat Boz sahne performansıyla festivalin sekizinci gününün konser programına renk kattı.

Erzurum Kültür Yolu Festivali kapsamında Erzurum Etkinlik ve Miting Alanı'nda düzenlenen konserler, festivalin son gününde de müzikseverleri ağırlamaya devam edecek. Festival, 23 Ağustos akşamı Poizi'nin vereceği konserle sona erecek.

Erzurum'un kent kültürünün ve toplumsal hafızasının ele alındığı söyleşinin yanı sıra Yunus Emre'nin Erzurum'daki izleri katılımcılarla paylaşılırken, tiyatro oyunları da farklı yaş gruplarından izleyicilerle buluştu. Türk Halk Bilimi Uzmanı Prof. Dr. Yusuf Ziya Sümbüllü'nün katılımıyla İsmail Saib Sencer İl Halk Kütüphanesi'nde gerçekleştirilen 'Erzurum Kent Kültürü' söyleşisinde, kentin somut ve somut olmayan kültürel miras unsurları ele alındı. Erzurum folkloru, halk edebiyatının köklü mirası ve bölgenin kültürel kodlarının değerlendirildiği programda, kentin geleneksel yaşam kültürünün ve toplumsal hafızasının gelecek kuşaklara aktarılmasının önemi üzerinde duruldu.

Yunus Emre'nin Erzurum'daki izleri anlatıldı

Çifte Minareli Medrese'de gerçekleştirilen 'Gel Gör Beni Aşk Neyledi - Yunus Emre Erzurum'da' programında, Türk tasavvuf ve halk edebiyatının önemli isimlerinden Yunus Emre'nin Erzurum ile bağı ele alındı. Erzurum'un Tuzcu Mahallesi'nde bulunan Yunus Emre ve Tapduk Emre'ye atfedilen kabirlerden hareketle gerçekleştirilen programda, Yunus Emre'nin kentteki izlerinin daha geniş kitlelere tanıtılması ve kültür turizmine kazandırılmasının önemi aktarıldı.

'Yalancının Mumu' tiyatroseverlerle buluştu

Turgay Yıldız'ın kaleme aldığı, Levent Aras'ın yönettiği 'Yalancının Mumu', Erzurum Devlet Tiyatrosu Sahnesi'nde tiyatroseverlerle buluştu. Hüdai Efendi ve Efdal Efendi'nin Üftade'ye duyduğu aşk etrafında gelişen oyunda, efendilerine yardımcı olmak amacıyla kadın kılığına girerek Üftade'nin evinde hizmetçi olarak çalışmaya başlayan iki uşağın başından geçenler sahneye taşındı. Üftade'nin kabadayı ağabeyi Cabir'in de olaylara dahil olmasıyla karmaşıklaşan hikâye, Yeşilçam esintileri taşıyan Osmanlı komedisiyle izleyicilere keyifli anlar yaşattı.

Çocuklar 'İbiş'in 80 Günde Devrialemi' İle Tiyatroyla Buluştu

Devlet Tiyatrosu sanatçısı Oğuzhan Vartolioğlu, 'İbiş'in 80 Günde Devrialemi' adlı oyunuyla İsmail Saib Sencer İl Halk Kütüphanesi Çocuk Kütüphanesi bahçesinde minik izleyicilerle buluştu. Çocuklara tiyatroyu eğlenceli bir anlatımla deneyimleme fırsatı sunan oyun, festivalin sekizinci gününde çocuklara keyifli anlar yaşattı. Erzurum Kültür Yolu Festivali, konserlerden sergilere, söyleşilerden atölyelere uzanan etkinliklerle 23 Ağustos'a kadar Erzurumluları ve şehir dışından gelen ziyaretçileri kültür ve sanatla buluşturmaya devam edecek.

Erzurum Etkinlik ve Miting Alanı'nda gerçekleştirilen konserde sanatçı, sevilen şarkıları ve sahne performansıyla Erzurumlu müzikseverlere keyifli bir akşam yaşattı. Murat Boz, konser boyunca 'Yapar Mısın?', 'İki Medeni İnsan' ve 'Adını Bilen Yazsın' başta olmak üzere sevilen şarkılarını seslendirdi. Alanı dolduran müzikseverler sanatçının şarkılarına eşlik ederken, Murat Boz sahne performansıyla festivalin sekizinci gününün konser programına renk kattı.

Erzurum Kültür Yolu Festivali kapsamında Erzurum Etkinlik ve Miting Alanı'nda düzenlenen konserler, festivalin son gününde de müzikseverleri ağırlamaya devam edecek. Festival, 23 Ağustos akşamı Poizi'nin vereceği konserle sona erecek.

Erzurum'un kent kültürünün ve toplumsal hafızasının ele alındığı söyleşinin yanı sıra Yunus Emre'nin Erzurum'daki izleri katılımcılarla paylaşılırken, tiyatro oyunları da farklı yaş gruplarından izleyicilerle buluştu. Türk Halk Bilimi Uzmanı Prof. Dr. Yusuf Ziya Sümbüllü'nün katılımıyla İsmail Saib Sencer İl Halk Kütüphanesi'nde gerçekleştirilen 'Erzurum Kent Kültürü' söyleşisinde, kentin somut ve somut olmayan kültürel miras unsurları ele alındı. Erzurum folkloru, halk edebiyatının köklü mirası ve bölgenin kültürel kodlarının değerlendirildiği programda, kentin geleneksel yaşam kültürünün ve toplumsal hafızasının gelecek kuşaklara aktarılmasının önemi üzerinde duruldu.

Yunus Emre'nin Erzurum'daki İzleri Anlatıldı

Çifte Minareli Medrese'de gerçekleştirilen 'Gel Gör Beni Aşk Neyledi - Yunus Emre Erzurum'da' programında, Türk tasavvuf ve halk edebiyatının önemli isimlerinden Yunus Emre'nin Erzurum ile bağı ele alındı. Erzurum'un Tuzcu Mahallesi'nde bulunan Yunus Emre ve Tapduk Emre'ye atfedilen kabirlerden hareketle gerçekleştirilen programda, Yunus Emre'nin kentteki izlerinin daha geniş kitlelere tanıtılması ve kültür turizmine kazandırılmasının önemi aktarıldı.

'Yalancının Mumu' Tiyatroseverlerle Buluştu

Turgay Yıldız'ın kaleme aldığı, Levent Aras'ın yönettiği 'Yalancının Mumu', Erzurum Devlet Tiyatrosu Sahnesi'nde tiyatroseverlerle buluştu. Hüdai Efendi ve Efdal Efendi'nin Üftade'ye duyduğu aşk etrafında gelişen oyunda, efendilerine yardımcı olmak amacıyla kadın kılığına girerek Üftade'nin evinde hizmetçi olarak çalışmaya başlayan iki uşağın başından geçenler sahneye taşındı. Üftade'nin kabadayı ağabeyi Cabir'in de olaylara dahil olmasıyla karmaşıklaşan hikâye, Yeşilçam esintileri taşıyan Osmanlı komedisiyle izleyicilere keyifli anlar yaşattı.

Çocuklar 'İbiş'in 80 Günde Devrialemi' İle Tiyatroyla Buluştu

Devlet Tiyatrosu sanatçısı Oğuzhan Vartolioğlu, 'İbiş'in 80 Günde Devrialemi' adlı oyunuyla İsmail Saib Sencer İl Halk Kütüphanesi Çocuk Kütüphanesi bahçesinde minik izleyicilerle buluştu. Çocuklara tiyatroyu eğlenceli bir anlatımla deneyimleme fırsatı sunan oyun, festivalin sekizinci gününde çocuklara keyifli anlar yaşattı.Erzurum Kültür Yolu Festivali, konserlerden sergilere, söyleşilerden atölyelere uzanan etkinliklerle 23 Ağustos'a kadar Erzurumluları ve şehir dışından gelen ziyaretçileri kültür ve sanatla buluşturmaya devam edecek.

(MEK-NK)

Fatih Belediyesi, 30 Ağustos Zafer Bayramı kutlamaları çerçevesinde 'Bir Milletin Zafer Günleri' temasıyla etkinlik düzenliyor. Topkapı Kaleiçi Meydanı'nda başlayan etkinlik, 30 Ağustos Zafer Bayramı'na kadar sürecek. Tarih, kültür ve sanat ile geleneksel gösteriler vatandaşlarla buluşturacak programda, fetih canlandırmaları, Çanakkale Müzesi, kılıç-kalkan ve okçuluk gösterileri gibi çeşitli etkinlikler düzenlenecek. Alanda, geleneksel tatların yer aldığı alanlar, oba çadırları, meydan çarşısı, faytonlar, mezat ve hatıra fotoğraf alanları da vatandaşların ziyaretine açık olacak. Çocuklara yönelik çeşitli etkinliklerin yanı sıra sahne gösterilerinin de düzenleneceği programda, 30 Ağustos Zafer Bayramı dolayısıyla özel etkinlikler gerçekleştirilecek. Program kapsamında konserler de düzenlenecek.

'Çocuklarımızın sadece bu fetih kutlamalarını meydanlarda değil, burada dokunarak, hissederek yapmalarını istedik'

Etkinlikte konuşma yapan Fatih Belediye Başkanı Mehmet Ergün Turan, 'Ağustos ayı Türk tarihinde Zaferler Haftası olarak geçer. Bu 30 Ağustos taarruzu, Büyük Taarruz, 30 Ağustos Zafer Bayramı vesilesiyle de Malazgirt'ten Çanakkale'ye, Çanakkale'den Büyük Taarruz'a kadar olan, milli şuurumuzu oluşturan bu günleri anmak, fethi anmak bizim için çok önemliydi. Çocuklarımızın sadece bu fetih kutlamalarını meydanlarda değil, burada dokunarak, hissederek yapmalarını istedik. Görselleştirerek yapmak istedik. Bu meydan en son bir ay önce de Nostalji Günleri'yle İstanbullulara hitap etti. Bugün de, 'Bir Milletin Zafer Günleri' adı altında, Malazgirt'ten fethe, İstanbul'un fethine; İstanbul'un fethinden Çanakkale'ye, Çanakkale'den de Büyük Taarruz'a kadar olan bütün tarihi zaferlerimizi başta genç kuşaklar olmak üzere onlara hissettirmek, sonra da bu milli şuurla beraber milli birlik ve beraberliğimizi, pekiştirmek için bu meydanda çeşitli etkinlikler düzenliyoruz' şeklinde konuştu.

'Çok güzel etkinlikler olacak'

Konuşmasına devam eden Başkan Turan, '22 Ağustos'tan 30 Ağustos Zafer Bayramı olduğu güne kadar bu kapsamda burada çok farklı etkinliklerimiz olacak. Hem bütün Fatihlileri hem de İstanbulluları çocuklarıyla beraber bu meydana bekliyoruz. İnanıyoruz ki ecdadımızdan bugüne kadar gelen bu millî şuurumuz, millî beraberliğimizi pekiştirecek. Çok güzel etkinlikler olacak. Bugün Azerin'in konseriyle başlayan bir seri olacak. Her akşam belli saatlerden sonra konserler de olacak ve en sonunda Esat Kabaklı Üstad'ın konseriyle son bulacak. Burada çok farklı etkinlikler var. Farklı deneyim noktaları var. Ailelerimiz geldiğinde burada çok farklı deneyimleri de çocuklarla beraber gerçekleştirmiş olacaklar. İnanıyorum ki İstanbul'da yaşayanlar için çok farklı, yeni bir Zafer Haftası etkinliğini İstanbul'a kazandırmış olacağız. Bütün İstanbulluları çoluk çocuk buraya bekliyoruz. Biz kendi milletimize, devletimize yakışır bir şekilde inşallah Zafer Haftası'nı da kutlamaya çalışıyoruz' dedi.

Ankara Kalesi'nin yamacındaki konumu sayesinde şehrin tarihi dokusuyla bütünleşen Kelime Müzesi, özellikle çocuk ve gençlerin yanı sıra farklı yaş gruplarından yerli ve yabancı gezginlerin ilgi odağı oldu. Üç kattan oluşan müzede deyim ve atasözlerinden kelime anlamlarına, kelime kökenlerinden dil oyunlarına kadar Türkçenin farklı yönlerine ilişkin çalışmalar yer alıyor. Müze, kelimelerin ortaya çıkışından günlük hayattaki kullanımına, unutulmaya yüz tutmuş ifadelerden Türk kültüründeki karşılıklarına kadar pek çok unsuru bir araya getirerek dil, kültür ve edebiyatı buluşturuyor.

'Türk diline bir vefa borcu' olduğu için böyle bir adım atmış'

Yaklaşık iki yıldır Kelime Müzesi'nde çalıştığını ve sanat tarihi eğitimi aldığını söyleyen müze çalışanı Esra Şatay Beyter, 'Şermin Yaşar tarafından bu müze kuruldu. Kendisi edebiyatçı ve yazar. Birçok kitabı var. Özellikle çocuk kitaplarını çoğu çocuk da severek okuyor. Kelime Müzesi 2022 yılında kuruldu. Kuruluş amacında da kendi cümleleri, Türk Dil Bayramı'na yetiştirmekti amacı. Gerçekten o tarihte, 26 Eylül'de açıldı. Kendisi de bu çalışmaları oluştururken 3-4 senenin birikimiyle yaptı. Çok fazla sözlük taradığını, çok araştırmalar yaptığını ve en azından 'Türk diline bir vefa borcu' olduğu için böyle bir adım atmış olduğunu her zaman söyledi. O yüzden hem insanlara faydalı olması amacıyla dili yaşatmak, unutulmuş kelimeleri hatırlatmak amacıyla böyle bir alan oluşturdu herkese. Hem bize çalışma imkanı hem de ziyaretçilere güzel bir alan sunmak istemişti' dedi.

Tarihi binada üç katlı müze

Müzedeki eserlerin katlara göre farklı temalarda hazırlandığını ifade eden Beyter, müzenin klasik bir müze anlayışından farklı olduğunu belirterek, 'Müzemiz 3 kattan oluşuyor. Tarihi bir bina. Eskiden tiftik ambarı olarak kullanılıyormuş. Buradaki eserler genellikle alt katta deyim ve atasözlerini içeren, üst katta kelime anlamlarını, kelime dağarcığımızı geliştirmek amacıyla oluşturulan eserler mevcut. En üst katta da genellikle dil oyunları ve kelime kökenleriyle alakalı eserler var. Burası sıradan sessiz, sakin gezilecek bir müze değil. Burayı bir modern sanat müzesi gibi de düşünebilirsiniz. Daha interaktif, daha dokunarak, yaşayarak öğreniyorsunuz. Hep şöyle söylerim, 'her gelenin mutlaka Türkçe dersine girmiş' gibi olduğunu anlıyorum' diye konuştu.

Müzenin farklı yaş gruplarına hitap ettiğini belirten Beyter, özellikle çocukların nesnelerle etkileşim kurarak müzede vakit geçirdiğini, ziyaretçilerin günlük hayatta kullandıkları kelimelerin doğru yazılışlarını da burada görebildiğini kaydetti.

Kelime Duvarı yoğun ilgi görüyor

Müzede ziyaretçilerin en fazla ilgi gösterdiği eserlerden birinin Kelime Duvarı olduğunu belirten Beyter, A'dan Z'ye farklı harflerin yer aldığı kutularda şarkı ve türkülerde geçen kelimelerin anlamlarının olduğunu vurgulayarak, 'Örneğin A harfini çekiyorsunuz, 'Evvelim sen oldun, 'ahirim' sensin' türküsündeki ahir kelimesinin anlamını görüyorsunuz' ifadelerini kullandı.

Müzedeki eserler arasında kendi ilgisini özellikle çeken çalışmaya değinen Esra Şatay Beyter, 'Ben daha çok sanat yönüne bakmayı çok seviyorum aslında. Edebiyatla sanatın bir birleşimi aslında. Bu yeni bir alan, benim için de öyle. Buraya geldiğimde genellikle Osmanlı dönemine ait ve onların hikayelerine dayanan eserleri de çok severim. O yüzden anlatmayı da, anlatılmasından da en zevk aldığım eserlerden birisi bu katta olan Gemileri Yakmak eseri. O da Osmanlı zamanında olmasa da tarihten bir örnekle, Tarık bin Ziyad'ın beraber oluşturduğu ve oradan gelen bir deyim olması açısından ben onu anlatmayı çok seviyorum' dedi.

Türkçedeki farklı dillerden gelen kelimeler anlatılıyor

Etimoloji bölümünün çok geniş bir alanın küçük bir bölümünü oluşturduğunu belirten Beyter, bu kısmın büyük bir denizin küçük bir damlası niteliğinde olduğunu ifade etti. Türkçenin Eski Türkçe, Arapça, Farsça ve Osmanlıcadan çok sayıda kelime aldığını belirten Beyter, günlük hayatta kullanılan ancak kökeni bilinmeyen kelimelere de müzede yer verildiğini kaydetti.

Türkçede en fazla kelime 'K', en az 'J' harfiyle başlıyor

Türkçe sözlükte en fazla kelimenin K harfiyle başladığını belirten Beyter, müzede de bu harfe ilişkin çok sayıda örneğin yer aldığını söyledi, 'Türk dilinde, Türkçe sözlükte sözlük başına en fazla kelimenin K harfiyle başladığını biliyoruz. Yaklaşık olarak Türkçe sözlükte 10 bin 800 civarında K harfiyle başlayan kelime var. Bizim Kelime Duvarı'nda da çekmecelerin altında kemerler bulunuyor. 2,5 metre uzunluğunda, sadece belli bir kısımları yazıyor maalesef ki. Onun dışındakilerin hepsine yer veremiyoruz ama K harfinin oldukça fazla olduğunu görüyoruz. Hatta bir üst kata çıktığınızda Türkçede içi boş, koyulabilen kelimelerin çoğunun da yine K harfiyle başladığını göreceksiniz. En az kullanılan da J harfi, yine sözlük başına. Onun adına da yaklaşık neredeyse 130-140 civarında kelime bulunuyor. Bunun sebebi de kelimelerin çoğunun Fransızca ve Farsçadan geliyor olması. Bu şekilde iki sözcüğümüz de bizim için önemli.'

'Daha anlam kazanmasını bekleyen çok fazla kelime var'

Müzenin ziyaretçilere yalnızca mevcut eserleri göstermekle kalmadığını, Türkçenin sürekli gelişen ve yeni kelimelerle zenginleşen bir dil olduğunu hatırlatan Beyter, 'Türk dili çok zengin bir dil. Bir eseri koyduğunuzda ya da o eseri kaldırdığınızda yerine başka bir kelime ya da başka bir söz getireceğinizi herkes daha çok anlayabilir. Daha sırasını bekleyen, anlam kazanmasını bekleyen çok fazla kelime var. Artık Şermin Hoca nasıl bir yol izler, burayı da çeşitlendirir diye düşünüyorum. Burada bir eser bile değişse onu tekrar görmeye gelen insanlar var. O yüzden bunun da karşılıksız kalmayacağını düşünüyorum' şeklinde konuştu.

'Çocukların ilgisini çok çekti'

Çocukları ile birlikte Kelime Müzesini ziyaret eden Müzeyyen Çalık, genelde haftada bir kere müze gezmeye çalıştıklarını vurgulayarak, 'Buraya hiç gelmemiştim, ilk defa geldim. Zaten sosyal medyadan Şermin Yaşar'ın kendi hesaplarından görmüştüm, çok merak ediyordum. Çok ince düşünülmüş, güzel bir müze. Çocukların ilgisini çok çekti, kelimeleri dikkatlice okuyorlar. Çeşitli espriler, komik şeyler, hoşlarına gider. Alıştığımız müzelerden farklı. Biraz daha kelimeyi çocuklara düşündürerek anlatan, basit üstünden geçmeden anlamını irdelemeyi öğreten bir müze gibi geliyor. Çocuklar 'yerin kulağı var' deyimini, yerde kulak figürü yerleştirerek göstermeleri mesela çok ilgilerini çekti. Farklı şekillerde öğreniyorlar' dedi.

Kırşehir'de gerçekleştirilen etkinliklerde yabancı öğrenciler, kentin tarihine ve kültürel mirasına yakından tanıklık etti. Gençler, ziyaretler kapsamında Ahi Evran Müzesi, Neşet Ertaş'ın kabri, Cacabey Medresesi ve Aşık Paşa Türbesi, Kaman Kalehöyük alanı gibi önemli noktaları gezdi.

Program kapsamında düzenlenen Helebiş Gecesi ile öğrenciler, Kırşehir'in geleneksel kültürünü ve yöresel değerlerini de yakından tanıma fırsatı buldu. Farklı ülkelerden gelen gençler, etkinliklerde bir araya gelerek kültürler arası etkileşim yaşadı. Kırşehir'in tarihi kimliğinin önemli simgelerinden biri olan Ahi Evran ve Ahilik kültürü hakkında da bilgi alan öğrenciler, kentin kültürel mirasını yerinde gözlemledi. Neşet Ertaş'ın kabri ve Aşık Paşa Türbesi ziyaretleriyle Kırşehir'in önemli sanat ve edebiyat değerleri de gençlere tanıtıldı. Cacabey Medresesi'ni de ziyaret eden öğrenciler, Kırşehir'in bilim ve eğitim tarihine ilişkin bilgiler edindi.

20 ülkeden gelen gençlerin katıldığı programla Kırşehir'in tarihi ve kültürel zenginliklerinin uluslararası alanda tanıtılması hedeflenirken, öğrenciler de farklı kültürleri tanıma ve yeni dostluklar kurma imkanı buldu.

9'uncu kolordu bölge bando komutanlığından özel konser

Erzurum Devlet Tiyatrosu Sahnesi, 9'uncu Kolordu Bölge Bando Komutanlığı Konseri'ne ev sahipliği yaptı. Farklı müzik türlerinden eserlerin bando düzenlemeleriyle yorumlandığı konserde, geniş bir repertuvar dinleyicilerle buluştu. Bando müziğinin güçlü ve dinamik yorumu dinleyicilere müzik dolu bir akşam yaşattı.

Hat sanatının zarafeti Erzurum Müzesi'nde

Hanifi Tosun tarafından Erzurum Müzesi'nde gerçekleştirilen uygulamalı Hüsn-i Hat Atölyesi'nde katılımcılar, Türk-İslam sanatının köklü geleneklerinden hüsn-i hat sanatını yakından tanıma fırsatı buldu. Arap yazısından gelişerek Osmanlı döneminde özgün ve zarif bir üsluba kavuşan hat sanatının temel özelliklerinin aktarıldığı atölyede, Kur'an-ı Kerim, hilye ve levhalarda kullanılan yazı biçimleri ele alındı.

Atölyede ayrıca Şeyh Hamdullah ve Hafız Osman gibi önemli hattatların sanatın gelişimine katkıları hakkında bilgi verildi. Katılımcılar, uygulamalı çalışmalar aracılığıyla hüsn-i hat sanatının estetik anlayışını ve inceliklerini deneyimledi.

'Hâne' geleneksel sanatların zenginliğini yansıttı

Yakutiye Medresesi Türk İslam Eserleri ve Etnografya Müzesi'nde ziyaretçilerini ağırlayan, küratörlüğünü Yasemin Karaca'nın üstlendiği 'Hâne' Sergisi, İslam sanatlarının geleneksel birikimini çağdaş yorumlarla bir araya getirdi.

Aile ve yuva kavramları etrafında şekillenen sergide; 13 hat, 17 seramik hat, 12 tezhip ve 6 tarihi hat eserinin yanı sıra dijital çalışmalar, geometrik desenlerden oluşan kandiller ve mermer işleme celî sülüs eser sanatseverlerin beğenisine sunuldu. Ebubekir Mete Koleksiyonu'ndan seçilen hüsnühatların da yer aldığı sergi, Savaş Çevik, Abdurrahman Depeler, Sami Naddah ve Saim Günay gibi farklı kuşaklardan sanatçıların çalışmalarını aynı çatı altında buluşturdu.

Hattat Mehmet Özçay imzalı 17 seramik hat eser ise geleneksel hat sanatını çağdaş malzemelerle buluşturan yaklaşımıyla serginin dikkat çeken bölümleri arasında yer aldı.

Kızılyer Mahallesi'nde atlarıyla iç içe bir yaşam süren Bekir Garip, geleneksel at kültürünü günlük hayatının merkezinde tutuyor. Atların bakımından barınmasına kadar birçok işle bizzat ilgilenen Garip, yıllardır sürdürdüğü bu yaşam biçimiyle geçmişin kültürel mirasını geleceğe taşımaya çalışıyor.

Atların arasında geçmişin izleri

Garip'in yaşam alanına girildiğinde ilk dikkat çeken ise atlar oluyor. Eyer ve koşum takımları, hayvanların bulunduğu bölümler ve kullanılan geleneksel malzemeler, atlı kültürün yalnızca bir spor dalı olmadığını ortaya koyuyor.

Alanın duvarlarını süsleyen halı, kilim ve çeşitli dokumalar da geleneksel yaşamın izlerini taşıyor. El emeği ürünlerdeki motifler, bölgenin kültürel zenginliğini yansıtırken, at kültürüyle dokuma geleneği aynı yaşam alanında buluşuyor.

Çadırlar ve kerpiç yapılar dikkat çekiyor

Garip'in yaşam alanındaki çadırlar da görüntülere farklı bir anlam katıyor. Atların bulunduğu bölümlerin yakınında kurulan çadırlar, doğayla iç içe sürdürülen yaşamı yansıtıyor. Günlük yaşamda kullanılan çadırlar, hayvancılığın yanı sıra geçmişten günümüze aktarılan göçebe Türk yaşam kültürünün izlerini de taşıyor.

Alanın bir başka dikkat çeken bölümünü ise kerpiç yapılar oluşturuyor. Doğal malzemelerle yapılan bu yapılar, geçmişteki kırsal yaşamın mimari özelliklerini günümüze taşıyor.

'Bu kültür yaşatılmalı'

Türkiye Geleneksel Atlı Spor Dalları Federasyonu'nun ilk temsilcisi olan Bekir Garip, atlı spor kültürünün korunması ve gelecek nesillere aktarılması için çalışmalarını sürdürüyor.

Atlarla kurduğu bağın yanı sıra geleneksel eşyaları, çadırları ve kerpiç yapılarıyla yaşam alanında geçmiş ile bugünü buluşturan Garip, Kızılyer Mahallesi'nde adeta yaşayan bir kültür alanı oluşturuyor.

Geçmişten geleceğe uzanan miras

Kızılyer'deki bu yaşam, atların yalnızca birer hayvan olarak değil, Türk kültürün ve geleneğin önemli bir parçası olarak görüldüğünü ortaya koyuyor. Atlar, çadırlar, kerpiç yapılar, halılar, kilimler ve geleneksel koşum takımlarıyla şekillenen yaşam, kaybolmaya yüz tutan değerlerin hâlâ yaşatılabileceğini gösteriyor.

İstanbul Sarıyer'de bulunan, Fatih Sultan Mehmet'in emriyle 90 günde tamamlanan boğazın incisi Rumeli Hisarı'nın kapısı İBB'nin yürüttüğü restorasyon nedeniyle yıllardır ziyaretçilere kapalı. İBB'nin yıllar önce devraldığı restorasyon çalışmalarının aradan geçen yıllara rağmen nihayete erdirilememesi başta esnaf olmak üzere bir çok vatandaşı isyan ettirdi. Özellikle restorasyon nedeniyle hisara ait ziyaretçi otoparkı İBB tarafından konteynerlerle kapatıldı. Ancak yıllardır çalışmalarda bir türlü sona gelinmeyip, hisarın kapısı ziyaretçilere de bir türlü açılmayınca çevre esnafının işleri azaldı işten çıkarmalar başladı. Bunların yanında çevreye yayılan kötü koku ve oluşan görüntü kirliliği karşısında esnaf durumdan dert yanarak yetkililerden yardım istedi.

'Burayı kendilerine ait özel bir ofis olarak ve 3-5 tane çalışanı için yatakhane olarak kullanıyorlar'

Yaklaşık 20 senedir Rumeli Hisarı bölgesinde çalıştığını belirten esnaf Eyüp Duralioğlu, ''Burada 6 yıldır bir mağduriyet yaşıyoruz. 6 yıl önce başlayan bir kale restorasyon çalışmasından dolayı buradaki bütün esnafların ortak kullanım alanı olan bir otopark tamamen bu restorasyonu yapan inşaat şirketi tarafından gasp edilmiş durumda. Ve yaklaşık 3 yıldır bu inşaat şirketi burada hiçbir faaliyet göstermemesine rağmen bu otoparkı tamamen gasp edip burayı kendine ait özel bir ofis olarak ve 3-5 tane çalışanı için yatakhane olarak kullanıyor. Bu da buradaki bütün esnafı otomatik olarak geriye doğru itiyor. Rumeli Hisarı Kalesi sadece bir kale değil. Rumeli Hisarı Kalesi'nin içinde faaliyet gösteren bir müze var ve yaklaşık 6 yıl önce Cumhurbaşkanımızın faaliyete geçirdiği restore edilmiş bir de mescit var. Bunlar şu an tamamen halka kapalı durumda. Bir inşaat durumu var ve inşaattan dolayı biz esnaf olarak burada büyük sıkıntılar yaşıyoruz' dedi.

'Burada bir inşaat yok. Keyfi bir gasp olayı var'

Restorasyondan kaynaklı git gide kazançlarının azaldığı belirten ve bu durum karşısında işten çıkarmalar yaptıklarını kaydeden Duralioğlu, 'Bizim işletmemizin daha önce burada 50-60 arasında çalışanı varken, 6 sene içinde bu sayı 25-30'lara kadar düştü. 30 arkadaşımızla iş sonu yapmak zorunda kaldık. Onları işlerimizin düşmesinden dolayı istemeden göndermek zorunda kaldık. Bu sadece bizi ilgilendiren bir sorun değil. Burada 30'a yakın işletme var ve bütün işletmeler aynı durumdayız. Biz bir an önce yetkililerden bu duruma artık bir el koymasını istiyoruz. Burada bir inşaat yok. Keyfi bir gasp olayı var. Bir inşaat şirketi burada inşaat yapacağım diye ihale aldı. Tabelalarını koydu ve tabelaların şu an hiçbirinin olmamasına rağmen burayı tamamen gasp etti. Kendi özel amaçları için kullanıyorlar. Bu konuda devlet büyüklerinden, bu konuyla ilgilenen kim varsa onlardan yardım talep ediyoruz' ifadelerini kullandı.

'Konteyner yığınları ve kurdukları tuvaletin pislik giderleri var. 'Bu konuyu bir çözün.' dedik. Onlar da bu olayı çözmediler'

Çevre esnafı olarak mağduriyetlerinin giderilmesi için parti gözetmeksizin bir çok temsilciyle görüşmeler gerçekleştirdiklerini söyleyen Eyüp Duralioğlu, ''Bunların ilçe başkanlıklarına, il başkanlıklarına ve bizim bu tarafa gelen milletvekillerine de durumu ilettik. Onların da bu konuda mecliste konuşmaları, konuyla ilgili bilgilendirmeleri oldu fakat hala aynı durumu yaşıyoruz. Bu konuda biz tekrar iletiyorum, bütün siyasilerden, siyasi parti gözetmeksizin, burada bir tarih var. Burada Fatih Sultan Mehmet'in bize bıraktığı bir tarih var ve tarih yok oluyor. 6 yıldır bu tarih buradan yok olmuş durumda. Biz, tekrar söylüyorum, buradaki bütün işletmeler olarak ticari olarak zor durumdayız artı manevi olarak da hisar zor durumda. Herkesten yardım talep ediyoruz. İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından bize pek bir dönüş gelmedi. Onlar bir dönüş sağlamadılar. Onlara da durumu ilettik. 'Burada sizin kontrolünüz altında bir inşaat var ve bu inşaat bitmiyor. Bitmeyen inşaatın da kapısının önünde çöp yığınları, konteyner yığınları ve kurdukları tuvaletin pislik giderleri var. Bu konuyu bir çözün.' dedik. Onlar da bu olayı çözmediler ve bize hiçbir dönüş de sağlamadılar. Buradan onlara da sesleniyoruz. Burası sizin kontrolünüz altında. Biz de burada ticaret yapan insanlarız. Buradan ekmeğini kazanan insanlarız. Bizim ekmeğimize siz de sahip çıkmak zorundasınız. Lütfen bununla ilgilenin' dedi.

Manisa'nın Salihli ilçesinde bulunan ve Lidyalılara başkentlik yapan Sardes Antik Kenti, eşsiz bir gökyüzü şölenine ev sahipliği yaptı. Görkemli Artemis Tapınağı'nın sütunları, Samanyolu Galaksisi ve yıldız izleriyle buluşarak izleyenleri büyüleyen karelere sahne oldu.

Geniş açılı lensler ve özel astrofotografi teknikleriyle gece boyunca devam eden çekimlerde, gökyüzünü aydınlatan birkaç meteor da objektiflere takılarak eşsiz anlar oluşturdu. Kutup Yıldızı (Polaris) merkez alınarak gerçekleştirilen yıldız izi çalışması ise, binlerce yıllık tarihin üzerindeki zamanın akışını adeta görsel bir şölene dönüştürdü. Yıldızların gökyüzündeki dönüşünün kaydedildiği saatler süren uzun pozlama işlemi, antik kentin gizemli atmosferiyle birleşerek eşsiz karelerin ortaya çıkmasını sağladı.

Sadece fotoğraf kareleriyle sınırlı kalmayan gökyüzü mesaisinde, gecenin etkileyici değişimi ve yıldızların tarihi sütunlar üzerindeki geçişi timelapse tekniğiyle hazırlanan video olarak da kayıt altına alındı.

Tarih ve astronominin birleştiği, evrenin deviniminin saniye saniye işlendiği bu özel çalışma seyirine doyumsuz görseller oluşturdu.

Öte yandan gece müzeciliği kapsamında ışıklandırılan Gymnasium bölgesi de fotoğraf tutkunları için muhteşem görseller sundu.

Tarihi dokuyu evrenin derinlikleriyle bir araya getiren çalışmada, Artemis Tapınağı'nın devasa sütunları ile Samanyolu Galaksisi aynı kadrajda buluşturuldu.

Iğdır'da, Anadolu Selçuklu döneminden günümüze ulaşan önemli tarihi yapılardan Ejder Kervansarayı, görkemli mimarisi ve asırlık geçmişiyle ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Harmandöven Kervansarayı olarak da bilinen tarihi yapı, Iğdır merkeze yaklaşık 30 kilometre uzaklıktaki Harmandöven köyü sınırlarında, Ağrı Dağı'nın eteklerinde yer alıyor. 13. yüzyılda Sürmeli Emiri Şerafeddin Ejder Bey tarafından yaptırıldığı belirtilen kervansaray, tarihi İpek Yolu güzergahındaki önemli konaklama noktalarından biri olarak öne çıkıyor. Geçmişte Batum-Tebriz ticaret hattı üzerinde seyahat eden tüccar ve kervanların konakladığı yapılardan biri olan Ejder Kervansarayı, günümüzde ise tarihi ve kültürel dokusuyla bölge turizmine katkı sağlıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarının ardından yeniden ziyaretçilerini ağırlayan kervansaray, özellikle taş işçiliği, anıtsal yapısı ve giriş kapısındaki geometrik süslemeleriyle dikkat çekiyor. Ağrı Dağı manzarası eşliğinde ziyaretçilerini karşılayan tarihi yapı; fotoğraf tutkunları, tarih meraklıları ve kültür turizmine ilgi duyanların uğrak noktaları arasında yer alıyor. Asırlardır ayakta kalan Ejder Kervansarayı, geçmişte İpek Yolu üzerindeki hareketliliğe tanıklık eden tarihi dokusuyla, Iğdır'ın önemli kültürel mirasları arasında varlığını sürdürüyor. Kervansaray ile ilgili bilgi veren Emekli öğretim görevlisi Arslantürk Akyıldız, Tarihi Kervansaray'ın Doğu ile batı arasında devam eden ana kervan yollarına bağlanan tarihi güzergah olduğunu söyleyerek, ' Iğdır'a yaklaşık 30-35 kilometre mesafede bulunan Karakale bölgesinde, günümüzde kervansarayın çevresindeki bazı yapıların yıkık olması nedeniyle, buradan geçen kervanlar bu kervansaraya uğrardı. Kervanlar, buradan Taşlıçay üzerinden geçerek ana kervan yoluna bağlanırdı. Dolayısıyla Erivan bölgesine gelen, doğudan gelen kervanların taşıdığı mallar, Karakale üzerinden Ejder Kervansarayı'nın bulunduğu bu mekâna getirilirdi. Burada belli bir süre, yaklaşık 2-3 gün dinlendikten ve ihtiyaçlarını giderdikten sonra kervanlar buradan hareket ederek güney istikametine yönelir, ana kervan yoluna bağlanırdı. Böylece Erzurum, Kayseri, Ankara, İstanbul ve Avrupa'ya doğru uzanan ana kervan güzergâhına ulaşılırdı. Bu kervansaray, bölgenin iktisadi kalkınmasına çok önemli katkılarda bulunmuştur. Bölgede üretilen malların burada kervanlar tarafından satın alınması, bölgenin ihtiyacı olan iktisadi ürünlerin veya diğer ihtiyaç maddelerinin burada satılması, bölgedeki ticari hayatın ciddi anlamda canlanmasına hizmet etmiştir. Bölge gerçekten tarih boyunca önemli olmuştur. Doğu ile batı arasında, Türklerin Anadolu'ya giriş kapısı olarak biliniyor. Yerleşim yerleri genel itibarıyla Iğdır Ovası'nda yoğunlaşmıştır. Merkezde ise yerleşim daha azdır. Tuzluca Dağları'ndan Aralık'ın üst bölgelerine doğru, korunması daha müsait ve sulak bölgelere rağbet edilmiştir. O yıllarda taban suyunun yüksek olması nedeniyle Iğdır'da sivrisinekten kaynaklanan sıtma hastalığının yaygın olduğu bilinmektedir. Bu nedenle yerleşimlerin genel itibarıyla daha uygun ve yüksek bölgelere doğru kaydığı görülmektedir. İddia ediyorum, bugün Anadolu'da gerçekleştirilen restorasyonlar içerisinde Iğdır Ejder Kervansarayı, aslına en uygun şekilde tadilata alınan yapılardan biridir. Başarılı bir örneği de bugün karşımızda durmaktadır' dedi.

Erzurum Müzesi'nde sergilenen 2 bin 500 yıllık Taş Baba heykeli, Kültür Yolu Festivali'nin Erzurum durağında ziyaretçilerden büyük ilgi görüyor. Eser, Türk mezar gömme geleneklerinin önemli bir örneğini temsil ediyor. Şenkaya ilçesine bağlı Ormanlı mahallesinde bulunan Erzurum Steli, cepheden işlenmiş erkek figürüyle görenlerin ilgisini çekiyor. Yerli bir taş ustası tarafından yapıldığı tahmin edilen heykelin belinde dört yatay kuşaklı kalın bir kemer yer alıyor. Yukarı kaldırdığı sağ elinde bir kadeh tutan figürün sol eli ise karnı üzerinde tasvir edilmiş durumda. Heykelin alt kısmının ise işlenmeden bırakıldığı görülüyor.

Türkiye'deki tek örneği var

2020 yılında Erzurum'un Şenkaya ilçesine bağlı Ormanlı Mahallesi'nde, Aytaç Alver isimli bir çiftçi, hayvanlarını otlatırken üzerinde motifler bulunan bir taş fark etti. Duyarlı bir vatandaş olarak durumu hemen Müze Müdürlüğü'ne bildiren Alver, böylece bu tarihi eserin koruma altına alınmasını sağladı. Arkeologlar tarafından yapılan detaylı incelemeler sonucunda, eserin Kıpçaklar dönemine ait olduğu belirlendi. Müzenin en gözde parçalarından biri olan bu heykel, her gün yüzlerce tarih meraklısını ağırlarken, özellikle çocukların büyük ilgisini çekiyor. Yetkililer, bu eserin Türkiye'deki tek örnek olduğunu vurgulayarak, Taş Baba'nın Türk kültüründeki önemine dikkat çekiyor.

En Erken Temsilcileri İskitler'e Ait

Sağ elinde kap veya kadeh tutan erkek figürlü 'Taş Baba' stellerinin tarihteki en erken örneklerinin MÖ 6-5. yüzyıllarda İskitler tarafından yapıldığı biliniyor. Sonraki dönemlerde Orta Asya'nın Türk soylu halkları tarafından da benimsenen bu gelenek, özellikle Göktürk Dönemi'nden (MS 6-8. yüzyıl) başlayarak MS 11-13. yüzyıllara kadar yoğun şekilde sürdürüldü. Erzurum Steli de genel görünüşüyle Göktürk dönemi mezar taşlarını andırsa da uzmanlar heykelin çok daha erken bir döneme ait olduğunu belirtiyor.

Üst Sınıf Mezarlarına Dikiliyordu

Eski Anadolu, Mezopotamya ve Suriye uygarlıklarının kültürüne tamamen yabancı olan bu steller, göçebe karakterli bozkır kültürünün en net temsilcileri arasında yer alıyor. Tarihte bu tür taşlar, genellikle toplumun üst sınıfına mensup seçkin bireylerin mezarlarının yanına ya da hemen üstüne dikiliyordu. M.Ö 2. binyıldan itibaren Ukrayna, Güney Rusya, Kırım, Güney Sibirya, Orta Asya, Kuzeybatı İran, Azerbaycan ve Moğolistan'da yoğun olarak görülen bu gelenek, Batı'da ise Alpler üzerinden İber Yarımadası'na kadar çok geniş bir coğrafyaya yayılmış durumda. Erzurum'da sergilenen bu eşsiz eser ise bozkır kültürünün Anadolu coğrafyasındaki en nadide duraklarından biri olarak tarihe yön vermeye devam ediyor.

Guzu kozda meleşse tezden hal elerdik biz
Garağaç yarpağını seher bol eylerdik biz

Gizlenparç oynuyanda hey dil bil eylerdik biz
Gece patlarımızı zığ, zibil eylerdik biz

Bulut gelse havaya besdi kölgesi olsun
Yağış töhmese olar ısdanıp neylerdik biz

Gün çıka, yağış yağa guruyar patlarımız
Gurt balalıyır deyip daldan söylenerdik biz

Kerantıynan buğda piçen kuvveden düşende
Daşa sökenip avdığ işse boylanardık biz

Bendem eşmek necedi, küleş yığmağ necolur?
Piçen dalını yığar xermen öyrenerdik biz

Gece suya gidende, it, gurt, gurbağa sesi
Göye ucalanda ses, durup dinlenerdik biz

Gözlüyerdik Narvızı deyip gülmek ayıydı
Gırılmıyan, bert olan yumurta dilerdik biz

Tabağ orucu tutar günortaya çıkmazdık
Orucu yemek için mahna axdarardık biz

Yuxulu gözlerinen obaş surfa seriler
Şıkgıltı ses eşidip surfaya gelerdik biz

Kuş üzümü yetişse diyerdiler kış gelir
Mürebbe setilini şireye bölerdik biz

Kendin toyu olanda pasta lokum satardık
Yoldaşımıza xelfet lokumdan vererdik biz

Bıldırçın yumurtası tapsağ hemen yiyerdik
Anasız guzu teki acıxıp melerdik biz

Gece eve gayıtsağ böyükler dannıyardı
Oynamağdan mes tüşer yuxuyu dilerdik biz

Her öten öz sesiynen ses salsaydı dağlara .
Keklik, Bülbül sesini Emircan dinlerdik biz.
14.8.2026 Emir Şıktaş