Iğdır Barosu, Ağrı-Kars-Ardahan-Iğdır Tabip Odası ve Türkiye Çevre Platformu tarafından düzenlenen panel, 11 Temmuz 2026 Cumartesi günü saat 13.00’te Iğdır Üniversitesi Karaağaç Yerleşkesi’ndeki 15 Temmuz Şehitleri Konferans Salonu’nda gerçekleştirilecek.
Türkiye sınırına yaklaşık 16 kilometre, Iğdır’a ise 30 kilometre uzaklıkta bulunan Metzamor Nükleer Santrali’nin çevre, insan sağlığı ve bölgesel güvenlik açısından taşıdığı risklerin ele alınacağı panelin kolaylaştırıcılığını Mersin Çevre ve Doğa Derneği Başkanı Sabahattin Aslan üstlenecek.
Panelde Iğdır Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aysun Altıkat, “Nükleer Enerjinin Çevresel Etkileri”; TURUNÇ Yeşil Düşünce Vakfından Prof. Dr. Hayrettin Kılıç, “Metzamor Nükleer Santralinin Tehlikeleri ve Geleceği”; çevre bilimi ve teknolojisi uzmanı Dr. Enver Yaser Küçükçül, “Ülkemizde Nükleer Radyasyon İzleme, Nükleer Atık Yönetimi ve İzlenimlerimiz”; Kafkas Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. İhsan Topaloğlu ise “Nükleer Tesisler ve Halk Sağlığı” başlıklı sunumlarını gerçekleştirecek.
Düzenleyici kuruluşlar, eski teknolojiyle faaliyetini sürdürdüğünü belirttikleri Metzamor Nükleer Santrali’nin deprem bölgesinde bulunmasının Iğdır başta olmak üzere Türkiye, Ermenistan, Nahçıvan, İran ve Azerbaycan açısından ciddi bir risk oluşturduğuna dikkat çekerek, çevre ve halk sağlığı konusunda duyarlılık taşıyan bütün vatandaşları panele davet etti.
Metzamor’a İlişkin Uluslararası Rapor ve Kararlarda Neler Yer Alıyor?
Metzamor Nükleer Santrali’nin güvenliği ve faaliyetinin sürdürülmesi, geçmiş yıllarda uluslararası kuruluşların raporlarına ve Avrupa Birliği kurumlarının kararlarına da konu oldu. Santralin eski teknolojiye sahip olması, deprem ve diğer doğal tehlikeler karşısındaki durumu, ağır kaza yönetimi ve yaşlanan ekipmanların güvenliği bu çalışmalarda ele alınan başlıca konular arasında yer aldı.
Avrupa Parlamentosunun “AB-Ermenistan İlişkileri Hakkındaki 15 Mart 2023 Tarihli Kararı”nda, eski olduğu belirtilen Metzamor Nükleer Santrali’nin faaliyetini sürdürmesinden duyulan kaygı ifade edildi. Kararda santralin kapatılması ve güvenli şekilde hizmetten çıkarılması için bir yol haritası veya eylem planının süratle hazırlanması istendi. Santralin yerine geçecek enerji kapasitesi oluşturuluncaya kadar tesisin uluslararası standartlara uygun hâle getirilmesi için gerekli tedbirlerin alınması da Ermenistan’dan talep edildi.
Avrupa Nükleer Güvenlik Düzenleyicileri Grubunun Haziran 2016 tarihli “Ermenistan Stres Testlerine İlişkin AB Akran Değerlendirme Raporu”nda, santralin deprem, sel, aşırı hava olayları, volkanik tehlikeler, elektrik ve soğutma sistemlerinin kaybı ile ağır kaza yönetimi bakımından incelemeye alındığı belirtildi. Raporda, ağır kaza yönetimi programının geliştirilmesi ve uygulanmasındaki ilerlemenin yavaş kaldığı, bazı temel konuların çözüme kavuşturulmadığı ve bu alandaki güvenlik seviyesinin rapor tarihi itibarıyla Avrupa Birliği ortalamasının altında bulunduğu kaydedildi. Acil çekirdek soğutma sistemi, reaktör binasının sızdırmazlığı, hidrojenin izlenmesi ve kontrolü ile püskürtme sisteminin geliştirilmesi önerilen tedbirler arasında sıralandı.
ENSREG’in 20 Nisan 2026 tarihli “Ermenistan Hakkında ENSREG Açıklaması”nda ise Ermenistan’ın stres testi tavsiyelerinin uygulanmasında ilerleme sağladığı, ancak 2016 tarihli raporda yüksek öncelikli olarak belirlenen bazı tavsiyelerin hâlen tamamlanmadığı bildirildi. Açıklamada bu çalışmaların hızlandırılması istendi ve Metzamor Nükleer Santrali’nin mümkün olan en erken tarihte kapatılarak güvenli biçimde hizmetten çıkarılması yönündeki görüş tekrarlandı.
