Operativ Media’nın haberine göre, Bakü Girişim Grubu’nun (BTG) organizasyonuyla düzenlenen etkinliğe, Belçika’nın eski sömürgeleri olan ve bu ülkelerde hâlâ neokolonyal etkilerini sürdürdüğü belirtilen Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC), Ruanda ve Burundi’nin yanı sıra Fas ve Güney Afrika Cumhuriyeti’nden (GAC) temsilciler ile Birleşmiş Milletler’den (BM) yetkililer katıldı.
Konferansta, Belçika’nın Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Ruanda ve Burundi halklarına karşı sömürgecilik döneminde işlediği suçlar nedeniyle resmî olarak özür dilemesi ve tazminat ödemesi konusunun BM’nin, özellikle de İnsan Hakları Konseyi’nin gündeminde ilerletilmesi ele alındı.
Ayrıca, BM Genel Kurulu’nun 60/147 sayılı Kararı’nda belirlenen ilkeler doğrultusunda Belçika’nın onarım ve iade yükümlülüklerinin yerine getirilmesini denetleyecek uluslararası bağlayıcı bir mekanizmanın oluşturulması konusu da görüşüldü.
Etkinlikte, BM Genel Kurulu’nun 60/147 sayılı Kararı’nın mağdurların hukuki korunma ve tazminat hakkını sistematik hale getirdiği hatırlatıldı. Kararda tazminatın; iade, maddi telafi, rehabilitasyon, tatmin (manevi tanıma ve resmî özür) ve ihlallerin tekrarlanmasının önlenmesine yönelik güvenceler gibi şekilleri öngörülüyor.
Belçika’nın bu yükümlülüklerin hiçbirini henüz yerine getirmediği ifade edildi. Belçika’nın sömürgecilik döneminde Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Ruanda ve Burundi’de işlenen suçlar nedeniyle devlet düzeyinde resmî özür dilemediği, yetkililerin ise hukuki bir yükümlülük doğurmayan “derin üzüntü” ifadeleriyle yetindiği belirtildi.
Kültürel mirasa ait 84 bin eserin envanteri çıkarılmış olmasına rağmen, fiilî iade sürecinin Belçika tarafından onlarca yıldır geciktirildiği ifade edildi. Envanter bilgilerinin kamuoyundan gizli tutulduğu, ikili iade anlaşmalarının ise henüz imzalanmadığı kaydedildi.
Kongo, Ruanda ve Burundi’den uzmanların Belçika’nın sömürgecilik dönemine ait arşiv ve belgelerine henüz tam erişim sağlayamadığı belirtildi. Uzmanlar, ortaya çıkan durumu Belçika’nın kendi tarihî sorumluluğunu şeffaf bir şekilde araştırmaktan kaçınması olarak değerlendiriyor.
21 Ağustos’ta Bakü’de düzenlenen konferansa çok sayıda temsilci katıldı
Bakü Girişim Grubu’nun organizasyonuyla 21 Ağustos’ta Bakü’de “Belçika Sömürgeciliğinin Adaletsizlikleri ve Tazminat Mücadelesinin 101 Yılı” konulu uluslararası konferans düzenlendi.
Operativ Media’nın haberine göre, uluslararası konferansa Belçika’nın eski sömürgeleri olan ve bu ülkelerde neokolonyal etkilerin devam ettiği belirtilen Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Ruanda ve Burundi’nin yanı sıra Fas ve Güney Afrika Cumhuriyeti’nden temsilciler katıldı.
Etkinliğe Birleşmiş Milletler temsilcileri de iştirak etti.
Konferansa katılan resmî yetkililer arasında Kongo Demokratik Cumhuriyeti Ombudsmanı, Kongo Parlamentosu milletvekilleri, Ruanda’nın Türkiye Büyükelçisi ve diplomatları yer aldı.
Uluslararası etkinlikte uluslararası hukuk, tarihî adaletin yeniden tesis edilmesi ve tazminat konularında uzmanlar, araştırmacılar, insan hakları savunucuları ve diğer uzmanlar da yer aldı.
Konferans kapsamında Belçika sömürgeciliğinin tarihi, eski sömürgelerde ortaya çıkardığı siyasi, sosyal ve ekonomik sonuçlar, sömürgecilik politikalarının yol açtığı adaletsizlikler, tarihî gerçeklerin araştırılması ve mağdur halkların tazminat talepleriyle ilgili konuların ele alınması planlandı.
Etkinlikte ayrıca sömürgecilik mirasının günümüzdeki etkileri, neokolonyalizm, uluslararası hukuk çerçevesinde tarihî adaletin sağlanması ve tazminat mekanizmalarının uygulanması yönünde atılabilecek olası adımlar konusunda görüş alışverişinde bulunuldu.
