Tarihin derinliklerinden süzülüp gelen bir nehir vardır Aras… Sadece iki yakayı birbirinden ayıran bir coğrafya çizgisi değil; ayrılıkların şahidi, hasretlerin taşıyıcısı, geride bırakılan toprakların ve yarım kalan hikâyelerin sessiz tanığıdır.
Yazar Allahverdi Akyüz’ün kaleme aldığı Yol Ver Aras da işte böylesine derin bir hasretin izlerini taşıyor. Eser, yazarın babası İbrahim Akyüz’ün çocukluk yıllarından başlayarak yaşamının sonuna kadar taşıdığı memleket özlemini, ailesini peş peşe kaybettiği acılı yılları, ruh sağlığı için verdiği uzun mücadeleyi ve bütün zorluklara rağmen yeniden kurduğu hayatı anlatıyor.
Ancak Yol Ver Aras, yalnızca bir babanın hayat hikâyesi değil. Kitap, aynı zamanda Aras’ın ötesinde kalan ata yurdunun, geride bırakılan evlerin, çocukluk hatıralarının ve bir gecede değişen hayatların hafızasını günümüze taşıyor.
Bir babanın hatırasından bir ailenin hafızasına
1956 yılında Iğdır’da dünyaya gelen Allahverdi Akyüz, ilk, orta ve lise öğrenimini memleketinde tamamladı. 1977 yılında Erzincan Eğitim Enstitüsünü kazanan Akyüz, 1979 yılında mezun oldu. 1980 yılında Erzincan’ın Çayırlı ilçesine bağlı Cennetpınar köyünde sınıf öğretmeni olarak meslek hayatına başlayan Akyüz, dört yıl burada, ardından on yıl Iğdır’ın köylerinde görev yaptı.
Daha sonra Iğdır merkezde 25 yıl sınıf öğretmenliği yapan Akyüz, 2019 yılında emekliye ayrıldı.
Çocukluk yıllarından itibaren babası İbrahim Akyüz’den dinlediği hayat hikâyesi, yazarın hafızasında derin izler bıraktı. Babasının doğduğu ata yurdundan bir gece vakti, geride her şeyini bırakarak ayrılışı; yeni vatanda karşılaştığı zorluklar ve yıllar boyunca dinmeyen memleket özlemi, Akyüz’ün dünyasında adeta yaşanmış bir hatıraya dönüştü.
İbrahim Akyüz’ün zihninde taşıdığı Şöllü Mehmandar köyünün çocukluk ve gençlik anıları, Aras Nehri’ne dönerek yaşadığı sessiz acılar ve bitmeyen memleket hasreti, yıllar içerisinde Allahverdi Akyüz’ün şiir dünyasını da besledi.
Başlangıçta bir şiir kitabı hazırlamayı düşünen Akyüz, bir süre sonra kararını değiştirdi. Önceliği, babasının hayatını ve aile hafızasında yaşayan bu derin hikâyeyi gelecek kuşaklara bırakılacak kalıcı bir esere dönüştürmek oldu.
“Bazıları memleketlerini yüreklerinde taşır”
Yol Ver Aras, göçün yalnızca bir yer değiştirmek olmadığını; bazen bir insanın bütün ömrü boyunca taşıdığı bir ayrılık biçimine dönüştüğünü anlatıyor.
Kitapta aile, sadakat, vefa, umut ve insan ruhunun en karanlık dönemlerden bile yeniden ayağa kalkabilme gücü, gerçek bir hayat hikâyesinin içinden aktarılıyor.
Akyüz’ün eserinde Aras ise adeta yaşayan bir karakter gibi karşımıza çıkıyor. Bir kıyısında kalan geçmişle diğer kıyısında devam eden hayat arasında sessiz bir köprü kuran nehir; kimi zaman bir ayrılığın, kimi zaman bir haberin, kimi zaman da yıllarca beklenen bir selamın taşıyıcısına dönüşüyor.
Yazarın kitabı ithaf ettiği kişiler de eserin taşıdığı vefa duygusunun en anlamlı göstergelerinden birini oluşturuyor. Yol Ver Aras, yazarın babası İbrahim Akyüz’e, annesine ve Nebi Uşağı sülalesinin vefat eden bütün aile büyüklerinin aziz ruhuna ithaf edildi.
Kitap, okurla buluştu
Allahverdi Akyüz’ün kaleme aldığı Yol Ver Aras, yöresel ev yemekleri hizmetiyle tanınan Pınar Bindik’e ait Açelya Ev Yemekleri Bahçesi’nde düzenlenen imza günü programıyla okurlarla buluştu.
Duygu yüklü anlatımı ve gerçek bir yaşam hikâyesinden beslenen içeriğiyle dikkat çeken eser, imza gününe katılan okurlardan da ilgi gördü.
Akyüz, kitabında babasının şahsında bir ailenin yaşadığı acıları anlatırken, aslında aynı kaderi paylaşan nice insanın hikâyesine de dokunuyor.
Çünkü bazı insanlar memleketlerinden ayrılır; bazıları ise ömürleri boyunca memleketlerini yüreklerinde taşır.
İbrahim Akyüz’ün hikâyesi de yıllar boyunca o yürekte taşınan memleketin, Aras’ın ötesinde bırakılan bir çocukluğun ve hiç dinmeyen bir hasretin hikâyesi olarak Yol Ver Aras ile yeniden hayat buluyor.
“Hasretim Aras”
Kitabın sonunda yer alan ve Akyüz’ün hasret duygusunu dizelere taşıdığı şiir ise eserin bütün ruhunu birkaç dizede özetliyor:
“Aras gittiğin kardeş diyarlara
Benden de bir selam,
Bir haber götür.
De ki sizden uzakta
Sizden bir yürek
Bir ömür boyu
Ayrılık yaşadı…”
Ve belki de kitabın bütün hikâyesi, son dizelerde saklı olan o sessiz cümlede anlamını buluyor:
Bakü radyosu çaldı,
O ağladı…
Yol Ver Aras, böylece yalnızca bir babanın hayatını anlatan bir kitap olmaktan çıkarak; bir ailenin hafızasına, bir kuşağın yarasına ve Aras’ın iki yakasında bölünmüş hayatların unutulmaması için yazılmış bir vefa belgesine dönüşüyor.
