Son zamanlarda Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın çıkışları ilgimi çekmiyor değil.
Sosyal medyada, Ermenistan Meclisi’nde ve katıldığı uluslararası zirvelerde Türkiye ve Azerbaycan’ı ilgilendiren konularda olması gerektiği gibi davranıyor, doğruları söylüyor.
“Paşinyan seçimi kazandı, dili çözüldü.” dersek haksızlık etmiş oluruz. Çünkü seçim döneminde de oy isterken oldukça radikal çıkışları olmuştu.
Seçmenlerine, “Karabağ bizim değil.” diyebilmişti. Ermenistan’ın Karabağ’da işgalci olduğunu teyit etmişti.
Ermeni halkına, “Etrafımız Türklerle sarılı, siz neyin peşindesiniz?” demişti.
“Türklerle barışmalıyız, iş birliği içinde olmalıyız.” ifadelerini kullanmıştı.
Anayasalarında yer alan ve Türkiye’den ve Azerbaycan’dan toprak talep eden maddenin kaldırılması için çalıştığını beyan etmiş, hatta son olarak bu yasal düzenleme onaylanmazsa istifa edeceğini, onaylanması halinde ise bir daha başbakan adayı olmayacağını söylemişti.
Tercümede belki ifadelerin bire bir aynısını aktaramayabilirim ancak söylenenler aşağı yukarı bu minvaldeydi.
Paşinyan, Zengezur Koridoru’na biz de dahil olacağız diyor. Hatta koridorun hayata geçirilmesi için 22 Kasım tarihini bile verdi.
İkinci Karabağ Savaşı’nın hemen ardından barış görüşmeleri başladığında Türkiye ve Azerbaycan halkları Paşinyan’ı eleştiriyor, onu savaşın sorumlusu olarak gösteriyordu.
O yıllarda kaleme aldığım bir yazıda şöyle demiştim:
“Ermenistan belki de ne Birinci Karabağ Savaşı’na ne de İkinci Karabağ Savaşı’na girmek istemişti. Ancak özellikle Fransa ve Diaspora Ermenileri, Ermenistan’ı kışkırtmış ve savaşa sürüklemişlerdi.
Paşinyan, İkinci Karabağ Savaşı öncesinde Şuşa’nın Cıdır Düzü’nde sevgilisiyle birlikte görüntü vererek Azerbaycan’ı tahrik ediyordu.
Ancak çıkacak savaşın bu denli şiddetli olacağını hiç hesap etmemişti.
İşin güzel tarafı şuydu: Paşinyan, kendisini kışkırtanların oyununa daha fazla gelmedi ve kısa sürede gerçeklerin farkına vararak barış masasına yöneldi.
İşte o tarihlerde, ‘Ermenistan halkını en çok seven lider Nikol Paşinyan’dır.’ demiştim.
Savaş daha fazla devam etseydi, Ermeni askerlerinden çok daha fazla kişi hayatını kaybedecekti. Daha fazla insan ölmesin diye savaşın durmasına razı olan Paşinyan’dı. Ancak onu destekleyen de halktı. Ermeni halkı da bu savaşın bitmesini istiyordu.
İster Türk olsun ister Ermeni, hiçbir annenin ağlaması doğru değildir.”
Ermenistan’da yıllarca Türk düşmanlığının körüklendiği bir gerçektir. Türkleri öcü göstermek için, hatta terbiye etmek amacıyla “Türk geldi.” diyerek çocuklarını korkutarak terbiye etmeye çalışırlardı.
Paşinyan, Antalya’da düzenlenen COP31 Türkiye Zirvesi’ne katıldıktan sonra Türklerle ilgili yaptığı açıklamada, “Antalya’da Türkleri gördüm, çok kibar insanlar. Misafirperverler.” ifadelerini kullandı.
Biz de Doğu’da Ermeni kelimesini genellikle bir hakaret unsuru olarak kullanırdık. Birine kızdığımızda “Ermeni oğlu Ermeni” gibi ifadelerle öfkemizi dile getirirdik.
Yarın Ermenistan’ın Alican Sınır Kapısı açılsa belki de bu sözleri artık kullanmayacağız.
Son söz olarak şunu söylemek isterim.
Öncelikle devletlerin çıkarları söz konusudur. Ardından ikili ilişkiler, iyi komşuluk, sağlıklı diyaloglar ve pozitif düşünceler gelir. Bütün bunlar, toplumlar arasındaki birlikteliği ve güveni güçlendirir.
Türkiye ile Azerbaycan halkları arasında komşuluk ilişkilerinin yanı sıra tarihi kardeşlik bağları da mevcuttur. İktidardaki devlet başkanları zaman zaman iyi anlaşamasalar bile halklar arasındaki birliktelik ve kardeşlik bağı ebedidir.
Aynı şekilde Ermenistan ile de iyi komşular olabiliriz.
Dilimiz farklı olabilir ama aynı coğrafyada birbirimizi çok iyi tanıyoruz.
Çünkü iç içe yaşamışız.
Kapı komşuluğu yapmışız.
Bu açıdan, iyi komşuluk ilişkilerinin geliştirilmesi adına Nikol Paşinyan’ın attığı adımları önemsiyoruz. Ermenistan Parlamentosu’nun gerekli yasal düzenlemeyi bir an önce onaylamasını ve Alican Sınır Kapısı’nın açılmasını temenni ediyoruz.